نقش جمهوری اسلامی در طرح “معامله قرن”

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram

سرانجام  دونالد ترامپ از طرح پیشنهادی خود در مورد “صلح بین اسرائیل و فلسطین” روز سه شنبه ۸ بهمن ماه رونمایی کرد. این طرح که تدوین آن توسط جرد کوشنر مشاور رئیس جمهور امریکا صورت گرفته به “معامله قرن” معروف شده است. مطابق این طرح مرزهای سرزمین فلسطین در مقایسه با توافق های شکننده قبلی بین اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطینی و به ویژه در مقایسه با توافق اسلو، کاملا تغییر می یابند.

در صورتیکه این طرح به مرحله اجرا در آید دولت اسرائیل امتیازاتی بسیار فراتر از گذشته دریافت می کند و سرزمینی که در نهایت به فلسطینیان و دولت فلسطین سپرده می شود، تکه تکه و بسیار کوچکتر است و کاملا در محاصره اسرائیل قرار می گیرد.

لازم به اشاره است که این طرح در حالی توسط دونالد ترامپ و با حضور بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل رونمایی شد که طرح استیضاح آقای ترامپ در سنای امریکا در جریان است و آقای نتانیاهو نیز در کشور خود متهم به فساد مالی است.

همانطور که پیش بینی می شد تمامی سازمانها و نهادهای فلسطینی این طرح را بطور کامل رد کردند. در همین رابطه محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی عصر سه‌شنبه، ۲۸ ژانویه، و پس از حضور در جلسه اضطراری کابینه تشکیلات مستقل فلسطینی گفت: “ما با این طرح از ابتدا مخالف بوده‌ایم و اکنون هم مخالفیم… هزار بار گفته ایم نه، نه، نه”.

سفیر امارات متحده عربی که در نشست اعلام طرح صلح ترامپ حضور داشت این طرح را پروژه‌ای جدی توصیف کرد که می‌تواند بسیاری از چالش‌های خاورمیانه را حل کند.عربستان سعودی نیز از ایده دونالد ترامپ برای حل منازعه اسرائيل – فلسطین حمایت کرد. اما دولت مصر به صورتی محتاطانه از پروژه صلح کاخ سفید میان فلسطین و اسرائيل پشتیبانی کرده است. وزارت خارجه مصر در بیانیه‌ای از تلاش‌های آمریکا برای حصول به یک توافق و صلح جامع میان اسرائيل و فلسطین حمایت و ابراز امیدواری کرد این طرح بتواند صلح و ثبات و امنیت را به منطقه اعطا کند.

از زمانی که دولت ترامپ سفارت امریکا در اسرائیل را به بیت المقدس منتقل کرد و بخش های اقتصادی این “معامله قرن” را اعلام نمود، مشخص بود که پیگیری منافع خاص سیاسی و اقتصادی جناح های راست افراطی در امریکا و اسرائیل یکی از دلایل اصلی تدوین این طرح بوده است. حتی شاید انگیزه های شخصی دونالد ترامپ نیز در این رابطه نقش موثری داشته اند.

اما در کنار نقش تعیین کننده منافع سیاسی و اقتصادی در تدوین و اجرای این طرح، شرایط زمانی و زمینه های موجود در معادلات بین المللی هم رل بسیار مهمی در فراهم کردن شرایط لازم برای اعلام و اجرای این طرح بازی کرده و می کنند.

برایان هوک، نماینده وزارت خارجه امریکا در امور ایران، پس از رونمایی از این معامله قرن، گفت: “موضوع مناقشه بین فلسطین و اسرائیل دارد اهمیت خود را برای رهبران منطقه از دست می‌دهد.”

به نظر می رسد که شوربختانه موضوع فلسطین و خواست تاریخی و به حق این ملت برای برخورداری از یک سرزمین و دولت مستقل بیش از هر زمان دیگری به حاشیه رانده شده است. اما در این رابطه باید گفت که یکی از دلایل مهم در به حاشیه رانده شدن حقوق مردم فلسطین را باید سیاست های ایدئولوژیک و تنش افزای جمهوری اسلامی در منطقه خاورمیانه دانست.

پس از انقلاب اسلامی و بدنبال آن رشد جریان های بنیادگرا در منطقه خاورمیانه و سپس با سرمایه گذاری های بی دریغ جمهوری اسلامی در ایجاد و تجهیز حزب الله لبنان، حماس و دیگر نیروهای افراط گرای اسلامی، به تدریج موضوع فلسطین از یک موضوع تاریخی، انسانی، ملی، قومی و سرزمینی خارج و تضادها و سمت گیری های ایدئولوژیک مذهبی در آن تقویت شد. تضادهایی که در یک سوی آن جمهوری اسلامی و در سوی دیگر آن افراطی ترین گرایش ها در اسرائیل صف آرایی کرده و هر دو سوی آن، منافع دراز مدت خود را در گرم نگاه داشتن این تنور می بینند.

در چنین شرایطی است که دولت های امریکا و اسرائیل و به طور مشخص شخص آقای ترامپ و اقای نتانیاهو بهترین فرصت را برای ارائه چنین طرحی یافته اند. از این نظر می توان گفت که مسئولیت یکی از نقش های مهم در فراهم شدن این زمینه و به انزوا کشیده شدن موضوع فلسطین، متوجه سیاست های تفرقه افکنانه، ستیزه جویانه و جنگ طلبانه جمهوری اسلامی در منطقه بوده است.

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram