با گذار و برای گذار؛ روایتی از حقوق زنان در دوران پیش از انقلاب

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram

مهرانگیز کار، حقوق‌دان و فعال مدنی: «اعلام حجاب اجباری در اوایل انقلاب فرمانی جدی نبود اما پس از مدتی هواداران آقای خمینی این فرمان را تبدیل به اسلحه‌ای بر ضد تمام زنان، حتی زنان غیر مسلمانان کردند.

در دادگستری تهران زنان جمع شدند و مدیریت آن را زنانی به دست گرفتند که اعضای هیئت مدیره کانون وکلا بودند، بلندگویی تهیه کردند و در محوطه وزارت دادگستری به مخالفت با فرمان حجاب برخاستند. در همان زمان افرادی بودند که وقتی مخالفت ما را می‌دیدند مخالفان را به ساواک نسبت می‌دادند.

در آن زمان بعضی‌ها چنان تصویری از آقای خمینی در ذهنشان ساخته بودند که اگر نصف آن ارتجاعی است اما نصف دیگر آن مترقی است چون با امپریالیسم ضدیت دارد. بنابراین اعتقاد داشتند نباید به خاطر حجاب اجباری این شخصیت را تضعیف کرد. آن‌جا بود که متوجه شدم ما با چالش‌های بزرگی روبرو هستیم.»

قبل از انقلاب، آمدند و قانون حمایت از خانواده را تصویب کردند. مهم‌ترین ویژگی‌های این قانون و قانون اصلاح شده‌اش در سال ۱۳۵۳ این بود که برای نخستین بار مقرر شد زنانی که دعاوی خانوادگی دارند به دادگاه مراجعه کنند. پیش از آن زنان به دفترخانه می‌رفتند و آخوندی در آن دفترخانه بود که به این مسئله رسیدگی می‌کرد.

در آن زمان مرد بدون حضور همسرش به دفترخانه مراجعه می‌کرد و با پرداخت مهریه زن به صندوق دفترخانه همسر خود را طلاق می‌داد. بحث طلاق غیابی برای زنان در آن زمان مثل مرگ بود. وقتی دادگاه حمایت از خانواده ایجاد شد مردان باید به دادگاه مراجعه می‌کردند در دادگاه نیز قانونی که تصویب شده بود دست مردان را برای حق مطلق بر طلاق بسته بود. ویژگی مهم این دادگاه حمایت خانواده این بود که هیچ آخوندی رئیس آن نبود و تحصیلکرده‌های حقوق در آن‌جا به مسائل خانواده رسیدگی می‌کردند.

در مورد حضانت فرزند نیز دادگاه بر پایه مصلحت فرزند حضانت را تعیین می‌کرد. این دادگاه هم‌چنین موفق شده بود چندهمسری را نیز تا حدودی کنترل کند.»

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram