مشارکتی که تا این لحظه، اثبات شده حداقل در جریان حرکت اعتراضی آبان ۹۸ صورت گرفته. هرچند فرمانده نیروی زمینی ارتش در مصاحبه اخیر -احتمالا در لغزشی کلامی- آن را دی ۹۷ ذکر کرده است.
حسین باستانی
اظهارات اخیر کیومرث حیدری فرمانده نیروی زمینی ارتش در خصوص مشارکت این نیرو در مقابله با اعتراضات مردمی، اطلاعاتی نه چندان جدید و ابهاماتی جدید را پیش روی مخاطبان گذاشته است.
سرتیپ حیدری در مصاحبه با پایگاه اطلاع رسانی آیت الله خامنه ای، با تاکید بر اینکه نیروی زمینی ارتش به خواست خود در مقابله با “ناآرامیهای دیماه ۹۷” مشارکت داشته، روایت کرده: “آمادگیمان را به سردار باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح اعلام کردیم و به ایشان گفتیم که فعلاً نیروی زمینی مأموریتی ندارد، ولی با توجه به نیروهای آموزشدیده و ولایی که داریم، الآن بهترین فرصت است که ما به نیروهای امنیتی کشورمان کمک کنیم.” فرمانده نیروی زمینی افزوده: “خوشبختانه ایشان پذیرفت و ما توانستیم در برقراری امنیت در داخل شهرهایی که دچار ناآرامی شده بودند، تأثیر بسزایی داشته باشیم. گزارش آن به استحضار رهبر انقلاب هم رسید که اوامر ویژهای در اینباره صادر کردند که حتماً در آینده برای ما نصبالعین خواهد بود.”
روایت کیومرث حیدری، به ویژه با توجه به محل انتشار آن، مورد توجه گسترده رسانه ها قرار گرفته، هرچند ذکر “دی ۹۷” به عنوان زمان مداخله ارتش سردرگم کننده بوده است. چون اگرچه در سال ۹۷ شهرهای مختلف ایران شاهد تجمعات و تظاهرات مختلف بودند، ولی تظاهرات اصلی آن سال در فصل تابستان برگزار شدند. البته در دی ماه ۹۷ نیز در برخی از نقاط ایران حرکت های اعتراضی صورت گرفتند که مهم ترین آنها تجمعات کارگری خوزستان بودند، اما ابعاد این حرکت ها کمسابقه نبود که تصور شود برای سرکوب آنها، نیاز به مشارکت نامتعارف ارتش بوده است.
این در حالی است که قبل و بعد از تجمعات سال ۹۷، اعتراضات بسیار گسترده تر دی ۹۶ و آبان ۹۸ رخ داده بودند که به لحاظ تعداد شهرهای درگیر در آنها، در دوره رهبری آقای خامنه ای استثنایی محسوب میشدند. بر همین مبنا، اگر قرار بر دخالت ویژه ارتش در عملیات سرکوب بود، محتمل تر مینمود که این دخالت برای مقابله با حرکتی در حد اعتراضات دی ۹۶ یا آبان ۹۸ باشد.
آنچه این برداشت را تقویت می کند، اظهارات صریح حسین اشتری فرمانده نیروی انتظامی در مورد نقش ارتش، به تاریخ ۲۱ آذر ۹۸ است. سرتیپ اشتری کمتر از یک ماه پس از اعتراضات ۹۸، در جریان دیداری با عبدالرحیم موسوی فرمانده کل ارتش گفت: “اغتشاشات اخیر متفاوت از گذشته و به صورت پراکنده بود که به یاری خداوند مدیریت شد که جا دارد از همکاری سایر سازمانها و دستگاههای امنیتی مخصوصاً ارتش جمهوری اسلامی ایران تقدیر و تشکر کنم.”
در این اظهارات، به نوع مشخص “همکاری” ارتش اشاره نمیشد، اما عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور در اظهاراتی جداگانه در ۴ آذر ۹۸، نقش ارتش را تدارکاتی و حفاظت از ساختمانهای حساس ذکر میکرد. او در گفتگویی تلویزیونی در مورد نقش نهادهای مختلف در سرکوب آبان ۹۸ میگفت: “ارتش برای حمل و نقل نیرو، برای لجستیک و کمکرسانی [وارد صحنه شد]. ما در برخی موارد که کمبود نیرو داشتیم ارتش را آوردیم برای حفاظت از اماکن و مناطق حساس، که از آن اماکن حفاظت کنند تا نیروی انتظامی آزاد باشد.”
لازم به ذکر است که به دنبال نوبت قبلی اعتراضات سراسری ایران در دی ماه ۹۶، عبدالرحیم موسوی فرمانده کل ارتش در پیامی به حسین اشتری فرمانده نیروی انتظامی نوشته بود: “همانطور که بارها اعلام آمادگی کردیم، مطمئن باشید اگر لازم میشد همرزمان شما در ارتش جمهوری اسلامی ایران بازو در بازوی دلاوران آن نیروی سربلند [ناجا] رودرروی فریبخوردگان شیطان بزرگ میایستادند.” سرلشکر موسوی در ادامه، بر “آمادگی کامل ارتش” برای “اجرای دستورت رهبر “در هر مأموریت ابلاغی” تأکید کرده بود.
از پیام فوق چنین برداشت میشد که ارتش، به ادعای فرمانده کل آن، در مقابله با اعتراضات دی ۹۶ نقشی نداشته ولی آماده بوده تا از آن پس، در چنین مقابلهای مشارکت داشته باشد.
مشارکتی که تا این لحظه، اثبات شده حداقل در جریان حرکت اعتراضی آبان ۹۸ صورت گرفته. هرچند فرمانده نیروی زمینی ارتش در مصاحبه اخیر -احتمالا در لغزشی کلامی- آن را دی ۹۷ ذکر کرده است.
@HosseinBastaniChannel
