یک بام و دو هوا! آیا استکبار شرقی خوبست استکبار غربی نه؟ احسان آزاد

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram

غرب ستیزی و مبارزه با امپریالیسم یا همان استکبار آنچنان در این گفتمان محوریت دارد که حتی مبنای انتخاب کشورها برای همکاری اقتصادی را درجه آمریکا ستیزی آنها مشخص می کند نه منافع ملی!

احسان آزاد

در تابستان سال گذشته که ماجرای سند همکاری ۲۵ ساله ایران و چین داغ شده بود و واکنشهای زیادی برانگیخته بود با یکی از دوستان که از چپ های نسل اول انقلاب ست. بحثی داشتم در خصوص این همکاری. فارغ از اینکه اندیشه چپ را بعنوان یک آرمان و ارزش بر مبنای برابری و عدالت در نظر بگیریم و یا یک نظریه سیاسی ضد سرمایه داری مبتنی بر تضاد آشتی ناپذیر بین صاحبان سرمایه و نیروی کار( پرولتاریا)، موضع این دوست چپ بر این مبنا بود که این همکاری که در زمینه های مختلفی ست باعث تقویت موضوع ایران در برابر غرب بخصوص آمریکاست و از این منظر غربی ها را در طولانی مدت وادار خواهد ساخت تا با ایران رویکردی متفاوتی داشته باشند تا از مواهب اقتصادی رابطه با آن بهره مند شوند و از رقیب خود عقب نیفتند.

البته در توجیه مزایای این همکاری مثل نگاه سایر چپ های مومن، این رفیق! هم از پیشرفتهای تکنولوژیک چین با غرور تمجید میکرد! ولی البته وضعیت حقوق بشر و سانسور و سرکوب آزادی هم در چین موضوع کم اهمیتی ست.

فارغ از اینکه بخشی از این تحلیل آنچنان که تصمیم گیرندگان حکومت نیز تمایل دارند ترویج دهند، خود گویا ست که مسیر توسعه تنها با تکیه به یک کشور پیشرفته میسر نخواهد بود و اصل بدیهی و زیربنایی اش اتصال به شبکه اقتصادی جهانی ست؛ نکته ای که برایم در این گفتگوی دوستانه جالب بود اینکه غرب ستیزی و مبارزه با امپریالیسم یا همان استکبار آنچنان در این گفتمان محوریت دارد که حتی مبنای انتخاب کشورها برای همکاری اقتصادی را درجه آمریکا ستیزی آنها مشخص می کند نه منافع ملی!

در پاسخ به این نگاه تحلیل من اشاره به چند تناقض اشکار در این رویکرد ست.

اول اینکه اگر توسعه نیازمند سرمایه گذاری و حضور تکنولوژی خارجی ست چرا پیش فرض این است که غربی ها از این حضور در راستای مداخله و نقض استقلال ما سوء استفاده خواهند کرد و شرقی ها نه؟ کافی ست نگاه کنیم به موضع حکومت ما نسبت به رفتار دولت دوست، جمهوری خلق چین ، با مسلمانان ایغور! آیا استکبار شرقی خوبست استکبار غربی نه؟ بر این مبنا در بهترین حالت این نوع همکاری های منفرد، پناه بردن به یک ابرقدرت از ترس یک ابرقدرت دیگر ست.

دوم اینکه چین، این ‌پیشرفتهایی را که موجب شعف و غرور دوستمان شده بود با طی نمودن مسیر توسعه با همکاری با همه ی کشورها بویژه غربی ها، بدست آورده ست. معلوم نیست چرا حکومت ما تمایلی به الگو برداری از این رویکرد چین ندارد!

مسئله ی دیگر انعقاد چنین قراردادهایی در شرایط انزوای فعلی ایران ست. قطعا وقتی شریک تجاری شما می داند که شما جز او گزینه ی دیگری ندارید و رقیب دیگری در کار نیست ، در این رابطه دست بالا را خواهد داشت و شما توان گرفتن امتیازات زیادی را نخواهید داشت.

سوال اینجاست که چرا ایران باید گزینه های محدودی برای طی نمودن مسیر توسعه داشته باشد؟ چرا نمی تواند از رقابت همه ی قدرتهای اقتصادی به نفع منافع ملی خود بهره برداری کند؟ اصلا چیزی به نام “توسعه “کجای اولویت های سیاست های فعلی ماست؟

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»