گفت وگوی فعالان ایرانی و افغانستانی
سپیده اشرفی-کانون زنان ایرانی
طبق آماری که مریم رحمانی، فعال حقوق زنان در این نشست مطرح کرد:در افغانستان، در سال ٢٠١٨ نزدیک به ۱۹۲ مدرسه توسط طالبان از بین رفته و از سه میلیون و ۷۰۰ هزار کودک بازمانده هستند و در شهریور سال گذشته طبق امار کمیسیون حقوق بشر مستقل افغانستان طَی چهل روز هفت مدرسه تخریب شده است.اهمیت پرداختن به مساله زنان در این اتفاق از آنجایی است که ۶۰ درصد دانشآموزان بازمانده از تحصیل، دختران هستند.
زهرا رضایی، فعال حقوق زنان در افغانستان در این نشست با اشاره به آشفتگی ایجاد شده در پی حمله اخیر طالبان، گفت: اتفاقهای اخیر تاثیر زیادی بر قشر نوجوان، جوان و خانواده ها در افغانستان گذاشته اما نکته اینجاست که شرایط جوری است که متاسفانه خانواده ها همیشه در انتظار چنین حمله هایی هستند. حمله های طالبان به مکاتب(مدارس) این مساله را نشان میدهد که طالبان تمامی کودکان و محصلین را هدف قرار داده اند چرا که خوب میدانند که کودکان آینده افغانستان را میسازند.
وی به بدتر شدن وضعیت امنیت در افغانستان اشاره کرد و گفت: متاسفانه اقدام جدی برای تامین امنیت نهادهای آموزشی از سوی دولت صورت نگرفته است. اما وقتی از دختران و زنان میپرسیم که آیا این اتفاق باعث شده تا دیگر به مدرسه یا دانشگاه نروند، پاسخ آنها منفی است و میگویند که اگر باز هم چنین اتفاقی بیفتد، به فعالیتشان ادامه میدهند.
این فعال حقوق زنان تاکید کرد: طالبان دشمن دانایی و زنان هستند اما چنین فجایعی نمیتواند مانع فعالیت زنان شود چرا که بار اول نیست که شاهد چنین اتفاقهایی هستیم.
دولت افغانستان شریک جرم است
یکی دیگر از فعالان افغانستانی که در این نشست به بیان دیدگاههای کارشناسی خود پرداخت، زهرا اسرافیل حقوقدان بود. وی تاکید کرد: طالبان زنان را به صورت هدفمند تهدید و ترور میکند و این یک نسلکشی و زنکشی بزرگ و سیستماتیک است. اما در این میان به غیر از وعدههایی که هیچ وقت عملی نمیشود، شاهد اقدامی جدی از سوی دولت نبودهایم.
یکی از خبرنگاران سابق بیبیسی در افغانستان هم از دیگر افرادی بود که در این نشست صحبت و به تهدیدهایی اشاره کرد که خبرنگاران فعال در افغانستان از سوی طالبان دریافت میکنند. به گفته این خبرنگار، وقتی مسائلی از این دست از سوی خبرنگاران به مقامات دولتی ارائه میشود، به ما اینطور میگویند که میتوانید برای مدتی کشور را ترک کنید.
برخی دیگر از فعالان ایرانی و افغانستانی هم در این نشست عنوان کردند که دولت افغانستان به دلیل سکوتی که نسبت به این فجایع دارد، شریک جرم طالبان است و منفعل عمل میکند.
مساله امنیت زنان
دکتر زهرا تیزرو، استاد دانشگاه و پژوهشگر زنان از دیگر افراد حاضر در این نشست بود. وی با اشاره به لزوم توجه به مسائل کلان در فجایع مربوط به زنان در افغانستان، گفت: باید به این پرسش اساسی فکر کرد که وقتی طالبان کنشگری زنان را برنمیتابد، چطور میتوان امنیت زنان را تامین کرد. طالبان پیش از این هم اعلام کرده بود که پس از خروج نیروهای آمریکا از افغانستان، فعالان زنان میتوانند به کار خود ادامه دهند اما باید در چارچوب خاصی کار کنند و مثلا حجاب و برخی مسائل را در نظر داشته باشند.
این پژوهشگر حوزه زنان با اشاره به لزوم اولویت قرار دادن مسائل زنان، گفت: جامعه افغانستان به شدت بحرانزده و ناهمگن است و اجماعسازی به سختی در آن انجام میشود.
برخی دیگر از فعالان افغانستانی هم در این نشست عنوان کردند که هزارهها هدف اصلی طالبان هستند و نباید این تهدید را تنها متوجه زنان دانست. به گفته برخی از این فعالان، هزارهها با وجود تهدیدهای فراوان، پیشرفت بسیاری در این سالها در حوزه آموزش داشتهاند اما دانشآموزکشی ادامه داشته و از هشت سال قبلتر هم دانشجوکشی داشته ایم.
لزوم توجه به طالبان پنهان
صحرا کریمی، نویسنده و کارگردان افغانستانی که تعدادی از فیلم هایش برنده جوایز مهمی در جشنواره های بین المللی شده است، از دیگر فعالانی بود که در این نشست صحبت کرد. به گفته وی، آنچه که کشندهتر از طالبان است، کینهای است که در بین مردم دیده میشود و باید همانقدر که به طالبان تشکیلاتی توجه میشود، به طالبان پنهان هم توجه شود.
الهه ساحل، عکاس شینهوا که اخیرا کتابی با عنوان «خاطره ۲۱ زن هراتی» منتشر کرده، گفت:نسلکشی مردم هزاره و شیعه چند دهه است که ادامه دارد و قربانی اول جنگ در داخل افغانستان، مردم هزاره بودهاند. ما نیاز داریم که صحبت ها و مسائل زنان را مکتوب کنیم و به همین خاطر من اقدام به ثبت خاطرات برخی از این زنان کردم.
وی با اشاره به اینکه خیلی از افراد طالبان نسلکشی را شبیه به یک رشد برای خود تلقی میکنند، گفت: بیشتر از طالبان، این افراطیگری است که در طول این سالها به ما آسیب وارد کرده است. اما به نظرم زنها هم همینقدر مقصر هستند. زنها ۱۹ سال فرصت را در این خصوص از دست دادند. همین حالا اگر اتفاقی بیافتد، جنبشی نداریم که ۱۰۰ نفر گرد هم جمع شوند و به صورت متحد اعتراض کنند.
حادثه اخیر قابل پیش بینی بود
مصطفی هزاره یکی دیگر از فعالان افغانستانی بود که در این نشست صحبت کرد. به گفته وی، حادثه اخیر غیرقابل پیشبینی نبود و به نظر میرسد که نهادهای حکومتی به شدت در این رابطه سهلانگاری کردهاند. در واقع طی سالهای گذشته حملات گستردهای در دشت برچی صورت گرفته اما هیچ مقام دولتی به دلیل کوتاهی در انجام وظایف، توبیخ نشده است.
مسعود بهنام ،تهیهکننده نیز در این هماندیشی گفت: بسیاری معتقدند که اگر طالبان هم بروند، اندیشه طالبانی باقی میماند چرا که به بسیاری از این حملات، حاکمیت آگاه بوده است. البته هیچ مدرک مشخص و دقیقی در این باره وجود ندارد. اما به نظرم زنان افغانستان به حقوق خود آگاه شدهاند و میتوانند از پتانسیل فعالیت در خارج از کشور بهره ببرند.
فاطمه جعفری، عضو شورای ولایتی هرات نیز عنوان کرد: موضوع فقط حذف زنان نیست و این محدودیت اقوام است که زنان را هم شامل میشود. به گفته وی، حکومت غنی و طالبان انگار در رقابت با هم برای نشان دادن فشاربیشتر خود بر اقوام هستند.
این نشست کلاب هاوسی به همت جمعی از فعالان حقوق زنان ایران برگزار شد.
منبع: صدای مردم
