دولت پنهان و نقش آن طی پنج دهه، فرانک چالاک

رئیس جمهور هیچ قدرت اجرایی حتی به موجب اختیارات قانون اساسی ندارد. با یک سخنرانی، با یک تشر و یا فتوا و… تمام اختیارات مصلوب و غیر قابل اجرا می گردد.

فرانک چالاک

دولت پنهان معادل Deep state است. این اصطلاح به قدرتی شبیه دولت مستقر اما قدرتمندتر از آن اشاره دارد. دولت پنهان اشاره به دولتِ بالفعل مخفی دارد که با استفاده از امکانات دولتی و ملی با هویتی مجهول در تشکیلات رسمی حکومت ها، به‌گونه‌ای سازمان‌یافته و برای مقاصدی غیر از منافع عمومی و ملی فعالیت دارند.

دولت پنهان به صورت ویژه از نوفل لوشاتو با حضور برخی نیروها در مقابل نیروهای مدرن و انتلکتوئل های پیش برنده­ ی انقلاب شکل گرفت. در کشمکش های ابتدای انقلاب نیز این دولت بود که موثر بود؛ به عنوان مثال، افرادی که موجب شکل گیری جریانی که به سفارت آمریکا حمله کردند و موجبات خسارات فراوانی بر کشور شدند.

شخصی سازی سیاسی در حوزه­ ی اداره­ ی امور کشور متاسفانه به گونه ای پیش رفت که نمایانگر جمله­ ی معروفِ انقلاب فرزندان خود را می بلعد، گردید و بسیاری از افراد و احزاب طی چند سال از صحنه­ ی سیاست کشور حذف فیزیکی شده یا کنار گذاشته شدند.

این دولت پنهان همچنان پشت نهاد مجلس مستقر در دور دوم ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی، تمام پروژه­ های ساختاری مانند تعدیل ساختاری و نزدیکی با غرب و تنش زدایی در عرصه­ ی بین الملل را متوقف کرد. اوج این فراز و فرودها در دوران دولت خاتمی بود که به طور میانگین هر ۹ روز یکبار بحرانی در سطوح خرد و کلان کشور و در برهه­ های خاص ایجاد می­ کرد. بستن فله ای روزنامه­ ها، بحث تهاجم فرهنگی و حتی اوج قتل های زنجیره ای در این زمره بودند.

در همین راستا می توان به مجموعه­ ای از بنگاه­ های اقتصادی جزیره ای نیز اشاره کرد که خارج از حیطه­ ی دولت مشغول به فعالیت می باشند و خود را ملزم به پاسخگویی به هیچ نهاد قانونی نمی دانند و بنا به نظر کارشناسان مربوطه حدود ۷۰درصد منابع مالی کشور در دست این مجموعه ها و زیر مجموعه هایشان است که حتی در شرایط تحریم اقتصادی اگر فقط و فقط مالیات تکلیفی خود را پرداخت می کردند، قسمت عمده­ ای از معضلات اقتصادی کشور مرتفع می­ گردید.

با توجه به جمیع جوانب و اتفاقاتی که در چند دهه پس از انقلاب رخ داده و به خصوص اتفاقات سال های اخیر مشخص شده که در عمل رئیس جمهور هیچ قدرت اجرایی حتی به موجب اختیارات قانون اساسی ندارد. با یک سخنرانی، با یک تشر و یا فتوا و… تمام اختیارات مصلوب و غیر قابل اجرا می گردد.

@FaranakChalak

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»