حمایت جمهوری اسلامی از طالبان دیگر در پس پرده نیست.
محمد حسینی
این حمایت از جنبه توجیه سیاسی مردم ایران و افغانستان به دلیل ارتباطات همسایگی آغاز می شود تا حمایت تسلیحاتی و آموزشی طالبان.
ظریف در مصاحبه با خبرنگار شبکه طلوع افغانستان سعی در پنهان کردن وبی اطلاعی از این حمایت می کند اما بعد از مدت کوتاهی با سران طالبان در تهران مذاکره می کند و ماشین تبلیغاتی جمهوری اسلامی برای توجیه طالبان نزد افکار عمومی به کار می افتد.
به نظر می رسد تهران علاوه بر کمک های تسلیحاتی و آموزشی، اکنون آموزش فریبکاری دینی به طالبان را نیز در دستور کار قرار داده است.
طالبان به طور روز افزونی همچون آیه ا… خمینی در صدد ارائه چهره مثبت از خود تا زمان مقتضی هستند. به عنوان اسماعیل خان را آزاد کردند و چهره هایی همچون عبد اله و کرزای و… را در کابل مورد هدف قرار نداده اند و دم از شرایط حجاب بدون برقع و روسری می کنند
این شرایط بیشتر مشابه اوائل انقلاب ۵۷ ایران است که دوران تبلیغاتی جمهوری اسلامی را تشکیل می دهد. اما همه این تلاش ها چه منافعی را برای جمهوری اسلامی می تواند پوشش دهد؟
دلائل ایدئولوژیکی؛
دلائل امنیتی؛
دلائل اقتصادی.
جمهوری اسلامی افغانستان از نظر محتوی شبیه جمهوری دموکراتیک اسلامی مهندس بازرگان بود. به عبارتی نه ساحت قدرت، آنچنان شریعت محور بود و نه ساحت جامعه از آزادی های مدنی تهی. به همین دلیل در طی ۲۰ سال نیروهای مدنی افغانستان رشد چشمگیری کردند. آزادی رسانه، هنر و فعالیت های مردم نهاد و… کاملا مشهود بود.
البته اشرف غنی و دیگران خود در حوزه عمل بیشتر شبیه کارگزاران ایرانی هستند. رشد اقتصادی همراه با فساد و رانت را رقم زدند وبی اعتنایی به حاکمیت و طبقاتی کردن جامعه را موجب شدند. با این همه جمهوری اسلامی با جمهوری اسلامی افغانستان و رشد جامعه مدنی پیرامون آن در تضاد آشکار بود.
فضای جامعه مدنی افغانستان مایه رشک ایرانیان نوگرا بود و در بلند مدت و با ادامه این روند دو همسایه ترکیه و افغانستان با جامعه مدنی رشد یافته ،تهدیدی برای سیاست های محدود کننده جمهوری اسلامی در سیاست داخلی بودند.
قدرت یابی طالبان زمینه سرکوب جامعه مدنی افغانستان را فراهم می آورد حکومتی با تجمع قدرت در هیات حاکمه را پدید می آورد که امکان هم افزایی با جمهوری اسلامی دارد.
از نظر امنیتی، دولت کرزای و غنی و متحدان طبیعی آن همچون عبداله عبداله، با رویکرد مداخله جویانه جمهوری اسلامی در جهان اسلام همسو نبودند.
افغانستانی تحت حاکمیت طالبان ،امکان مانور امنیتی جمهوری اسلامی در افغانستان را افزایش می دهد. این مانور در حوزه آموزش نیروهای نیابتی، جذب این نیروها و در نهایت مخفی کردن آنهاست.
استفاده از هویت افغانی برای عملیات ربایش مخالفان جمهوری اسلامی و…. امکان پذیرتر خواهد بود. علاوه براین نقل و انتقال قطعات حساس از جمله دلایل امنیتی حمایت جمهوری اسلامی از طالبان است.
طالبان سرآمدان تجارت قاچاق مواد مخدر هستند. هم افزایی آنها با تونل های امنیتی- ایرانی قاچاق مواد مخدر، درآمد قابل توجهی برای هسته سخت قدرت در ایران به همراه دارد.
از طرف دیگر امکان دور زدن تحریم ها و حساب سازی در بانک های افغانستان دوره طالبان برای جمهوری اسلامی اهمیت فوری دارد. ایجاد کانال سری تجارت با چین به صورت زمینی و هوایی از دیگر ظرفیت های تشکیل امارات اسلامی افغانستان یا مشارکت توام با دست بالای آنها در ساخت قدرت افغانستان است.
جمهوری اسلامی افغانستان را تونل عملیاتی خود ارزیابی می کند و همسویی با طالبان زمینه ساز ایجاد این تونل عملیاتی است. این اهداف الزاما به سادگی پیش نخواهد رفت اما جمهوری اسلامی تلاش مضاعفی برای تحقق اهدافش بعمل خواهد آورد.
