از روز یکشنبه ۱۵ اوت که طالبان وارد ارگ ریاست جمهوری در کابل شدند، وحشت و ابهامی بزرگ نه تنها افغانستان که تمام خاورمیانه و اروپا را فراگرفته است. اروپا با میدان داری اتریش و فرانسه در پی پیشنهاداتی برای کشورهای همسایه با افغانستان هستند تا از هجوم مهاجران افغان به سمت اروپا پیشگیری کنند. چین نخستین کشوری بود که سخنگوی آن اعلام کرد که دولت کشورش حاضر به همکاری با گروه طالبان است. مقامات در روسیه گرچه هنوز واکنشهای دقیقی نشان ندادهاند اما به نظر میرسد چندان نگرانی عمیقی از آنچه که در منطقه روی داده است ندارند. بسیاری از کشورها سفارت خانههای خود را تخلیه کردهاند و در آخرین اظهارات دبیر کل سازمان ملل، آنتونیو گوترش خطاب به کشورها و طالبان اعلام کرد که اعلام موجودیت طالبان را در شرایط زور و سرکوب نمیپذیرد.
نخستوزیر نیوزلند نیز از طالبان خواسته است که حقوق بشر را در افغانستان رعایت کنند. در آمریکا اما جدالهای لفظی بین دموکراتها و جمهوری خواهان ادامه دارد. تندترین آنها گفتگوی عضو ارشد جمهوری خواهان در شورای روابط خارجی سنا بود که با انتقاد شدید از جو بایدن در گفتگو با سیانان، شرایط پیش آمده را خونی بر دستان رییسجمهور عنوان کرد. او گفت: پس از سالها به این نقطه رسیدهایم که ۵ هزار نیرو برای حفاظت از سفارت مان بفرستیم. اسناد محرمانه را نابود کنیم. رئیس جمهور ادعا میکند شرایط مانند سایگون در ویتنام نخواهد شد اما بدتر خواهد شد.
🔸روز گذشته و یک روز پس از سقوط کابل، جو بایدن رییسجمهور ایالات متحده ضمن رد انتقادات از خروج بدون استراتژی از افغانستان خطاب به مردم آمریکا گفت که ما برای مقابله با تروریسم در آنجا بودیم. او در ادامه همچنین گفت: «من بر سر تصمیم خود ایستادهام. به سختی آموختم که هیچوقت زمان مناسبی برای خروج نخواهد بود.» همان گونه که پیشبینی میشد وقایع تاریخی در سایگون، تکرار شدند. سقوط انسانهایی که لابلای چرخهای هواپیمای آمریکایی پنهان شده بودند، تکرار وقایع تلخ و نشان دهندهی این است که آنها در غرب برای منافع خودشان حتی حاضرند منافع دیگر کشورها را تا حد پایمال شدن حقوق بشر نادیده بگیرند.
شاید مهم ترین اخطار را مدیر سرویس امنیتی MI5 داده است. روزنامه تایمز به نقل از ژنرال مک کالوم نوشته است: «پیروزی طالبان در کابل برای جوانان جهادی در غرب، الهام بخش است. ترسها موج ترورهای جدید را در پی سقوط کابل تایید میکنند.» این روزنامه در ادامه به نقل از مدیر MI5 نوشت:
«آژانس های اطلاعاتی غربی از ماهها پیش گزارش دادهاند که گروههای تروریستی بینالمللی به دنبال بازسازی در سایهی طالبان در افغانستان هستند تا اسلامگرایان افراطی را در اروپا و آمریکا تقویت کنند. حالا آن لحظه فرا رسیده است.»
به نظر میرسد سیاستمداران در غرب در بیتوجهی کامل نسبت به آنچه با تثبیت طالبان در افغانستان خواهد گذشت، بیاعتنا هستند. بسیاری از تحلیلگران نیز از تغییر در مواضع پیشین طالبان مینویسند. آنها همچنان مواضعی دوگانه دارند که تلاش های آنها برای جمع کردن حقوق بشر و طالبان را نشان میدهد. یکی از آنها احمد رشید نویسنده پاکستانی به NPR گفت: «من بسیار امیدوار بودم که طالبان سال گذشته با آمریکاییها وارد مذاکره شوند، آنها تغییر کردهاند و اهمیت مشروعیت را در روابط خارجی میفهمند و با زنان با احترام بیشتری رفتار می کنند.»
آنچه که در ذهن آمریکاییها هنوز معنای درست خود را بازنیافته است، اسلام سیاسی است. آنها تصور میکنند با کشتن چند عضو مشهور القاعده همه چیز تمام شده است. تجربهی مخالفان ایرانی در مقابله با جمهوری اسلامی نشان میدهد، آنها هیولای نفرین شدهی بدوی را دوباره بیدار کردهاند.
