سفره ای که از بابت تحریم نانی ندارد! حبیب رمضانخانی

مثلا به جای «برجام» می گویند؛ «توافق هسته ای» یا با قبول اصل گفتگو با غرب، از «مذاکره عزتمندانه» جایگزین «مذاکره ذلیلانه» نام برده و سعی در کاستن از حساسیت آن دارند. در راستای همین توجیهات، در مراسم روز دانشجو در دانشگاه صنعتی شریف، آقای رئیسی گریزی به تحریم زده و اظهار داشتند: «ما نان و سفره مردم را به مذاکرات گره نمی زنیم» جمله ای کلیشه ای و تکراری که در ادامه با ذکر مواردی، غیر واقعی بودن این ادعا مشخص خواهد شد.

سال هاست در گیر بحران کمبود آب و تخریب محیط زیست هستیم. بخش مهمی از این کمبود، به دلیل استفاده بی رویه و غیر اصولی در بخش کشاورزی، نزدیک ۹۰ درصد، است. دلیل اصلی اصرار بر این حجم کشت؛ اولا ترس از وابستگی مواد غذایی به خارج در پی تحریم بوده و دیگری از بابت عدم ورود ماشین آلات مدرن و شیوه های علمی کشت و آبیاری، از بابت تحریم است. در کنار آن، به دلیل نبود شغل کافی در بخش صنعت و خدمات که از پس عدم سرمایه گذاری خارجی از پس تحریم ایجاد شده، برای حفظ مردم در روستاها، نظارتی بر حفر و بهره برداری از چاه های غیر مجاز و زیر کشت بردن زمین های بیشتر نیست. اما حالا با بحران کمبود آب، کشاورزی و معاش مردم در شرف نابودی و فقر است که گوشه ای از آن در اصفهان و شهرکرد متجلی شد.

از سال ها پیش روند مهاجرت نخبگان و جوانان ایرانی رو به فزونی گرفته و حالا تبدیل به بحران گشته است. اکثریت این افرادی که خود را به دل کوهستان و دریا می زنند، دنبال تکه نانی و جرعه ای آزادی و آسایش هستند. مسلما وقتی شرایط سخت مهاجرت و زندگی در اوضاع ناگوار کمپ های پناهندگان را دیده و به مشاغل اکثریت ایرانیان در خارج می نگریم، متوجه فشار و مشکلات عمیق کشور می شویم که باعث این فرار و به جان خریدن سختی ها شده اند. مسلما اگر گشایشی ایجاد و با ایجاد سرمایه گذاری خارجی، بخش صنعت و خدمات را رشد و توسعه می دادیم، جوانان و نخبگان، امروز غم معاش و شغل نداشتند و در نتیجه شاهد این حجم گسترده از مهاجرت نمی بودیم.

سونامی بحران های اجتماعی؛ اعتیاد، طلاق، بزهکاری، مشکلات روانی، تجرد، کاهش زاد و ولد و… بیشتر تخت تاثیر عامل اقتصادی است. بیکاری، تورم از عوامل اصلی تاثیرگذار بر این بحران های اجتماعی است. جایی که تولید به دلیل عدم امکان نقل و انتقال پول و‌ صادرات، باعث از دست رفتن بازارهای منطقه گشته و سرمایه ها را از تولید به جانب واسطه گری و سوداگری به محاق برده است.

امروز فروش نفت با چراغ خاموش و سی درصد زیر قیمت بازار صورت گرفته و در قبال آن تازه مجبور به معاوضه و تهاتر با پشم، چای و… هستیم. طبق آمارها و محاسبات داخلی، اگر تا سال ۱۴۰۸ با رشد اقتصادی بالای هفت درصد پیش رویم، تازه به وضعیت و حجم سال ۹۰ خواهیم رسید. حال، تمام این موارد اگر تاثیر تحریم نیست، پس نشانه چیست؟

تا چندماه پیش مشکلات را متوجه ناکارآمدی و انتخاب بد مردم می دانستید. ولی با یکدست شدن قدرت دست خودتان، در یک فقره از ترس احتمال عدم توافق احیای برجام، دلار از ۲۵ هزار به ۳۱ هزار تومان افزایش می یابد و نشان می دهد که تحریم ها چقدر اثر گذار هستند.