سیاست حقیقی، سیاست مجازی، ضیاء نبوی

تجمعات اعتراضی معلمان که دوشنبه و به‌صورت همزمان در بیشتر از ۸۰ شهر ایران برگزار شد درست به مانند کلاس درسی برای «سیاست حقیقی» بود. برای مائی که مدتهاست اسیر «سیاست مجازی» شده‎ایم و اعتبار و نفوذ مواضع و کنش‎های سیاسی را با میزان لایک‎ها و ریتوییت‎ها می‎سنجیم، تماشای یک چنین کنش جمعی و منسجمی لازم بود، شاید که از خواب مجازی بیدارمان کند!

شاید خیلی از ما که در طوفان توئیتری یکشنبه، کم‎رونقی هشتگ #اعتراضات_سراسری_معلمان را مشاهده کردیم و متوجه شدیم که هیچکدام از جریان‎های اصلی توئیتر پشت آن نیستند جدی‌اش نگرفتیم و حتی از همراهی در حد چند توئیت یا استوری هم با آن پرهیز کردیم. همراه شدن با مطالبات معلمانی که در پی اجرای طرح رتبه‎بندی و همسان‎سازی حقوق بودند، مطالبه‎ای که در ظاهر جزئی بود و ربطی به تغییر اساسی وضعیت هم نداشت، به‌نظر ژانر جذابی نبود و هواخواهی نداشت. حقیقت این است ما کاربران شبکه‌های اجتماعی، مدتهاست در فضای مجازی رقابت تندترین و رادیکال‎ترین مواضع را مشاهده می‌کنیم و البته برایمان عادی شده است که این مواضع حتی پر کاهی را هم در جهان واقعی تکان ندهد!

به‌گمانم دقیقاً همین نکته بود که بسیاری از ما را صبح دوشنبه و به هنگام تماشای تجمعهای پر جمعیت و سراسری معلمان میخکوب کرد. اینکه این همه جمعیت دقیقاً چطور و از کجا آمدند؟ در روزگاری که جریانهای سیاسی رسمی و غیر رسمی علیرغم تسخیر فضای مجازی، آرزوی به خیابان آوردن چند صد نفر را دارند، یک چنین هماهنگی بی‎هیاهوئی چگونه شکل گرفت؟

این پرسش را به گونۀ دیگری هم می‎توان پرسید و آن اینکه چنین سازماندهیِ درخشانی چگونه درست در برابر دیدگان ما رقم خورد و ما آن را ندیدیم؟ راستی آیا این سازماندهی نامرئی بود یا ما توان دیدن مقاومت واقعی را از دست داده‎ایم؟!

به‌گمانم برای همه آنان که واقعاً دغدغه تغییر وضعیت را دارند اندیشیدن به این پرسشها حیاتی است؛ باید به جد به این پرسش اندیشید که چرا ژانر مظلومیت-انفعال-انزوا تا این حد در فضای مجازی پر طرفدار است ولی مقاومت و کنشگری جمعی اجر و قربی نمی‎یابد؟ اینکه چرا مطالبه عدالت اجتماعی از آن جنس که معلمان در پی آنند، در فضای مجازی چندان توجهی نمی‎گیرد؟ اینکه چرا سیاست در ایران کمتر نیروی سیاسیِ اهل کار جمعی و تشکیلاتی می‎سازد و میدان نمایش سلبریتی‎های سیاسی شده است؟ اینکه چرا کنشهائی از جنس تجمع امروز معلمان اینقدر کم تعداد و به معنای دقیق کلمه استثناست؟!

اینستاگرام نویسنده

 

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»