ایرانیان آمریکا و اسرائیل را ترجیح می دهند ورژیم نماز در کرملین را “فتح سنگرها” می داند!
نقل از: ایندیپندنت عربی – دوشنبه ۲۴ ژانویه ۲۰۲۲
نوشتۀ تونی فرانسیس، روزنامه نگار، نویسنده و تحلیلگر سیاسی لبنانی
ترجمۀ: علی حسین نژاد
کمتر از یک هفته از سفر ابراهیم رئیسی رئیس جمهور ایران به مسکو می گذرد ولی نتیجه عملی این سفر روشن نشده سفری که رهبری ایران بسیار روی آن حساب کرده بود و آن را یک نقطه عطف تاریخی در سیاست خارجی خود می دانست.
حال با توجه به این که از این توافق راهبردی هیچ بیانیه مشترکی صادر نشد و توافق بیست ساله نیز مانند توافق ۲۵ ساله با چین امضا نشد، چنانکه ایرانی ها پیش بینی کرده بودند، نتیجه قابل توجهی وجود ندارد. باید دانست که این توافق استراتژیک با روسیه، دو سال پیش با دولت حسن روحانی، رئیسجمهور ایران مطرح شده و مورد گفتگو قرار گرفت، بعد هم در آن لابلاها خوابانده شد.
رئیسی تنها گفت که سفرش به مسکو یک “نقطه عطف” است و فرصتی برای “اطلاع رسانی” بیشتر در مورد مسائل جهان می باشد و امیر عبداللهیان وزیر امور خارجه وی نیز در مورد آماده سازی توافقات صحبت کرد و خلاصه اینکه ناظران نتایجی واقعی و عملی برای سطح همکاری مفروض غیر از مانورهای مشترک دریایی در دریای عرب بین ناوگان ایران، چین و روسیه ندیده اند.
در واقع، هیچ کس در روسیه انتظار نتایج بهتری از این دیدار نداشت زیرا مسکو درگیر رویارویی خود با غرب بر سر اوکراین و گسترش ناتو به سمت مرزهایش است و رئیس جمهور آن ولادیمیر پوتین در حالی که سه ساعت با رئیسی دیدار می کرد، به مذاکرات روز بعد بین سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه خود و همتای آمریکایی اش آنتونی بلینکن فکر می کرد و به تفسیر معانی اظهارات پریزدنت جو بایدن در مورد اوکراین مشغول بود که آیا آن اظهارات یک چراغ سبز برای او جهت دخالت در اوکراین می باشد؟!.
به نوشته هفته نامۀ بریتانیایی «ساندی تلگراف» در واقع، بایدن از پوتین خواست تا «شانس خود را بیازماید». به نظر این هفته نامه، اظهارات بایدن در کنفرانس مطبوعاتی هفته گذشته مبنی بر اینکه «یک تهاجم کوچک به خاک اوکراین میتواند به واکنش ملایمتر غرب منجر شود» یک اظهارنظر غیرعادی است که به راحتی میتوان آن را به عنوان دعوتی از پوتین برای آزمودن شانس خود تفسیر کرد.
وزارت امور خارجه انگلیس معطل نکرد و مسکو را به تدارک کودتا در اوکراین متهم کرد تا این حد که حتی از یووین مورایف، نماینده سابق پارلمان اوکراین به عنوان نامزد احتمالی پوتین برای ریاست دولت جدید اوکراین نام برد.
پوتین در دیدار با رئیس جمهور ایران به مسائل دیگری که مهمتر و حساستر از رابطه او با یک کشور و رژیم آن است، مشغول بود کشور و رژیمی (ایران) که در شرایط کنونی چیزی جز مشکلات اضافی به ویژه در سوریه برای او به بار نیاورده اند سوریه ای که دستاورد “تاریخی” برای سیاست خارجی پوتین می باشد. یکی از تحلیلگران خبرگزاری فارس، متخصص حرکات بدن، متوجه تنش پوتین در این دیدار شده و می گوید که او دو بار پایش را تکان داد و کراواتش را تنظیم کرد!
در پشت تیترهای درشت رسانه های اصولگرای تهران، حقایق دیگری درباره واقعیت روابط روسیه و ایران پنهان می شد. درست است که روسیه در مذاکرات وین از ایران حمایت می کند، اما این حمایت به عنوان بخشی از محاسبات رویارویی روسیه و آمریکا تفسیر می شود. شکی نیست که پوتین در آستانه گفتگو با رئیسی در جریان نظرسنجیهایی در تهران قرار گرفت که نشان میداد اکثریت مردم ایران به روسیه اعتماد ندارند. روزنامه روسی “کامرسانت” به نقل از نتایج یک نظرسنجی نوشت که نگرش ۵۲ درصد ایرانیان نسبت به آمریکایی ها مثبت است و ۳۵ درصد آنها نسبت به اسرائیل نگرش مثبت دارند و ۷۱ درصد از پاسخ دهندگان نیز مخالف برنامه همکاری با چین هستند و ۶۶ درصد از پاسخ دهندگان مخالف برنامه همکاری ۲۰ ساله با روسیه می باشند و حتی ۷۱ درصد مخالف قرارداد بین روسیه و ایران در مورد وضعیت قانونی دریای خزر هستند. البته مجلس ایران با وجود امضای این قرارداد در اوت ۲۰۱۸ توسط سران کشورهای حاشیه این دریا هنوز آن را تصویب نکرده است.
روابط ایران و روسیه بر وفق مراد نیست و برنامۀ کاری رئیسی ظاهرا یک برنامۀ حد اقلی و در حد پایین ترین بود و برنامه اصلی ظاهراً کمتر متوسط بود. به گفته فردی افتخاری، پژوهشگر در دانشگاه تهران، به نظر می رسد که این توافق بیست ساله بهانه ای باشد برای بحث در مورد موضوعات دیگر، از جمله آینده وضعیت سوریه، جایی که دو کشور در آن با قدرت حضور دارند، و نیز «شکننده بودن سیستم امنیتی در قفقاز».
به نوشته روزنامه روسی «وزگلیاد»، ایرانی ها چندین ماه است که «روسیه را در رابطه با اقدام مشترک برای گرفتن جلوی ترکیه در قفقاز جنوبی چک می کنند ولی پاسخی را که منتظرش بودند دریافت نکرده اند». در اینجا این روزنامه روسی میگوید: «ایران تلاش میکند روی دو صندلی بنشیند… از یک طرف میخواهد جلوی ترکیه را بگیرد و از طرف دیگر هیچ گام علنی در این راستا بر نمیدارد تا موجب برانگیختن اعتراضاتی ضد حکومتی در آذربایجان ایران نشود. یعنی تهران آماده کمک به روسیه است، اما در خفا، و مسکو هم حاضر نیست که سر نیزه باشد.
در این زمینه، به گفته پژوهشگر ایرانی، محمد کیلین، موضوع مهم برای تهران «گذرگاه حملونقل از جنوب به شمال خواهد بود که میتواند بخشی از جاده ابریشم جدید شود و ایران میخواهد نقش مهمی در این پروژه ژئوپلیتیکی داشته باشد».
«ایران رئیس جمهور جدید خود را به ولادیمیر پوتین معرفی می کند!»، عنوانی که می تواند معنای روسی سفر ریاست جمهوری ایران را خلاصه کند. در تهران، صحنۀ نماز خواندن رئیسی در کرملین یک «دستاورد» تلقی شد. محمد سعیدی، نماینده خامنه ای در قم گفت: «نماز خواندن رئیسی در کرملین نشان داد که ما نه وابسته به شرق هستیم و نه وابسته به غرب». امام جمعه شهرکرد، محمدعلی نکونام از این هم فراتر رفت و آن را «فتح سنگرها یکی پس از دیگری» توصیف کرد. محمدمهدی همدانی، امام جمعه کرج هم گفت که احتمال دارد رئیس جمهور در کاخ سفید هم نماز بخواند!
به احتمال زیاد تمرکز روی صحنۀ نماز خواندن در کرملین تلاش برای لاپوشانی یک دیدار ناموفق است و این دسته از حامیان حاکمیت ولی فقیه فراموش کرده اند که ورود رئیسی به کرملین مصادف با سی و سومین سالگرد نامه خمینی به گورباچف در ۸ ژانویه ۱۹۸۹ است که در آن خمینی از گورباچف خواست که افکار او یعنی افکار خمینی را به عنوان راه حلی برای مشکلات اتحاد جماهیر شوروی و جهان بپذیرد! حالا هم نتیجۀ این سفر چیزی بیشتر از نتیجۀ این نوع پیشنهاد خمینی ارزیابی نمی شود.
