مواجهه پوتین با چند عامل پیش بینی نشده
در یورش همه جانبه نظامی روسیه به اوکراین که از مدت ها پیش تدارک نظامی،سیاسی، تبلیغاتی شده بود، پوتین و سایر رهبران روسیه با چند عامل پیش بینی نشده و خلاف انتظار مواجه شدند:
۱- آنها گویا این حمله نظامی را یک گردش و مانور نظامی تصور می کردند و به هیچ وجه انتظار چنین مقاومت جانانه ای را ازسوی اوکراینی ها و ارتش اوکراین نداشتند.
۲- آنها انتظار نداشتند رئیس جمهوری که با کمترین سابقه سیاسی بر جایگاه ریاست جمهوری اوکراین قرار گرفته است، با رفتار و ایستادگی قهرمانانه و هشیارانه خود در این مهلکه به یک رهبر و قهرمان ملی فرا بروید و اینک افتخار مردم کشور خود و بسیاری از جهانیان باشد. شاید بر بسیاری اذهان تصویر امثال اشرف غنی سنگینی می کرد.
۴- پوتین بر اساس تجربیات قبلی و اطمینان از اینکه غرب مداخله نظامی نخواهد کرد، بر بی عملی و نظاره گری دولتمردان کشورهای غربی حساب می کرد انتظار چنین واکنش سنگینی که سرانجام و بعد از چهار روز از آغاز جنگ از سوی اتحادیه اروپا، ناتو و آمریکا اتخاذ شد را نداشت. تحریم های همه جانبه تجاری، تکنولوژیک، انتقال انرژی و مالی از حمله سوئیفت و منجمد کردن دارائی های روسیه و اولیگارشی روس، و همچنین کمک های نظامی به اوکراین و تقویت حضور نظامی در کشورهای همسایه روسیه عضو ناتو. همه در کوتاه و میان مدت برای روسیه بسیار گران تمام خواهد شد. پوتین تصور نمی کرد که رهبران کشورهای اروپائی از خواب طولانی خود بیدار شوند و بپذیرند از ۲۴ فوریه سال ۲۰۲۲ جهان وارد عصر نوینی شده است. عصری که آغاز آن، پایان دوران جنگ سرد و فروپاشی اردوگاه شرق بود، اینک به سر رسیده است. هنوز زود است در مورد ویژگی های این عصر جدید سخن گفت ولی همان گونه که اولاف شولتس صدراعظم آلمان نیز گفت، ما اینک با دنیا و واقعیت جدیدی مواجه هستیم.
۴- توهم پوتین که با تصرف اوکراین و استقرار یک دولت دست نشانده و “ماریونت” در این کشور، روسیه به هدف خود در احیای دامنه نفوذ اتحاد شوروی سابق نزدیک تر خواهد شد، بشدت در هم ریخت. برعکس تمایل به نزدیکی به ناتو و داشتن یک چتر حمایتی نظامی تقویت شده و در حقیقت ناتو را که پس از فروپاشی پیمان ورشو با بحران هویت مواجه شده بود، معنا دار کرد. این واقعیت و هراس که کشوری مثل روسیه می تواند با اتکا به نیروی نظامی خود مرزهای ملی و استقلال کشورها را تهدید کند، تمایل به تجهیز نظامی را بشدت تقویت کرده است. به طور مثال همین امروز در جمهوری آلمان اختصاص ۱۰۰ میلیارد یورو برای تقویت و تجهیز ارتش آلمان و ضرورت تغییر قانون اساسی برای رفع موانع کمک نظامی به کشورهای درگیر بحران اعلام شد.
همه این ناکامی ها و رفع توهم ها، پوتین و دیگر رهبران روسیه را بشدت آشفته و خشمگین کرده است تا جائی که شتابزده برای ایجاد هراس به تهدید غیر مستقیم اتمی رو آورده و به ارتش روسیه آماده باش هسته ای داده اند. در تمام دوران جنگ سرد علیرغم وجود سنگین ترین مسابقه تسلیحاتی و سوء ظن دوجانبه، عقلانیتی بر هردو طرف حاکم بود که بسادگی وارد این گونه ماجراجوئی ها نمی شدند اما پوتین این گربه در گوشه ای گیر کرده بسیار خطرناک است.
