روندهای رویارویی با گروههای صنفی از طرف حکومت در ایران، در دل خود مفهوم سیاسی امنیتی دارند. به این معنا که آنها از حداقلهای منافع گروهی شما برای کنترل امنیت اعتراض، بهره میبرند. اما راه مقابله چیست؟ چگونه میتوان آن را خنثی کرد؟
جنبش معلمان، یک کارفرمای واحد به نام دولت دارد. این موضوع، امتیاز بزرگی برای آنان نسبت به کارگران است که در چندگانگی منافع کارفرمایان قرار گرفتهاند. طیف گستردهای شامل دولت، نهادهای اقتصادی زیر نظر علی خامنهای، پیمانکاران رانتی و در نقطهای با اقلیت ویژه، شرکتهای خصوصی.
کمال اطهاری پژوهشگر و روزنامهنگار پیش از این در تحلیلی نوشته است: «دوران جنبشهای اجتماعی و صنفی در ایران بار دیگر آغاز شده باشد. اگر هم فراگیر نمیشود، در اساس ناشی از تجربهی تاریخی و فرهنگ غنی جامعهای است که نمیخواهد در دنیایی پرآشوب، که در آن جنگ قدرت برای تعریف نظم نوین جهانی درگیر است، دچار جنگ داخلی و تجزیه شود.»!
تحلیل کمال اطهاری، ناشی از عدم درک محتواست. گرچه او در ادامه راه نجات را «تحلیل علمی و مشخص از کل شرایط توسعهبخش و رهاییبخش جامعه» دانسته اما همچنان مبنای تحلیل، بر مبنای طبقه و نظریات چپ در این باره است. در جستارهای متناقض، گشایشی وجود نخواهد داشت.
یا در تحلیلی از سعید مدنی گفته میشود: «در جنبشهای جدید نوعی همزیستی وهمگرایی وجود دارد.» اما تجربهها از مناسبات و روندهای اعتصابات سال گذشته، نشانی از همگرایی و همزیستی قابل تبیین نیست. کارگران و معلمان در نقطهی شکاف، شکست و در نتیجه خطر انزوا و انفعال از سرکوب قرار دارند.
ناچاریم بپذیریم که در مقاومت مدنی، چیزی را که سودمند است، بتوانیم شناسایی کنیم. گروههای صنفی به تحلیل آکادمیک و تئوریک کهنه و بیطرف ما نیازی ندارند و از طرفی مراجع تحلیل و انطباقی با ایدئولوژی های ورشکسته، سرگردانی تولید میکنند و ارزشی اندازهی آزمایش آزمودهها در خود دارند.
حقیقت این است که خیزش مدنی چه از سوی کارگران و چه معلمان به محتوا نیاز دارد. این محتوا از کتابخانه مارکس و انگلس بیرون نمیآید. بخش غالب آن در تجربههای موفق جهانی انباشته شدهاند. این را هم باید گفت که آنچه از محتوا مطرح است تبعا میتواند تنوعی چند گانه داشته باشد.
یک سوی یاری رسانی به جنبشها، دیدگاه positioning school و بازوی دیگر آن learning school در تحلیل استراتژیک وضعیت موجود است. اینکه بتوانیم فرآیندی تحلیلی از موقعیتیابی از منافع برای گروه خود تعریف و آن را با فرآیندهای نوآورانه از یادگیری پشتیبانی کنیم، یک راه حل ویژه است.
اگر در نقطهای قرار دارید که تگرگ شدیدی بر سر شما میبارد، باید فورا سر پناهی بیابید، در تجربه جنبشها در ایران، احتمال زیادی وجود دارد که تگرگها به زودی اندازه سیب شوند. به همان سختی و همان آسیبرسانی.
شما نمیتوانید در برابر کارنامهای ۴۳ ساله که فقدان ساز و کار دموکراتیک در ساختار آن قطعی فرض شده است، نهادهای اقتصادی تولیدی آزاد سرنگون شدهاند و سیاستهای توزیعی حمایتی (social policy) وجود ندارند، مطالبات از پیش شکست خورده مطرح کنید.
