به مناسبت ۱۲ ژوئن روز جهانی کودکان کار

کودکان کار قربانی ثروت اندوزی نظام مافیای حاکم

روز جهانی مبارزه با کار کودکان؛ توسط سازمان بین المللی کار (ILO) در سال ۲۰۰۲ راه اندازی شد. هدف از نامگذاری این روز، تمرکز بر گستره جهانی کار کودک و اقدامات و تلاش های لازم برای توقف آن است. هر سال در ۱۲ ژوئن، دولت ها، سازمان های کارفرمایی و کارگری، جامعه مدنی و همچنین میلیون ها نفر از کنشگران مدافع حقوق کودک در سراسر جهان گرد هم می‌آیند تا وضعیت اسفناک کودکان کار و آنچه که می‌توان برای لغو کار کودک و مقابله با موج فقر در بسیاری از کشورها که منجر به افزایش کار کودک شده؛ برجسته شود.

کودک کار کیست؟

کودک کار به کودکی اطلاق می شود که به واسطه فقر، مشکلات اقتصادی ، فرهنگی یا توسط باند و مافیا به مدت طولانی و مستمر به کار گرفته می‌شود. کودکان کار معمولا در معرض آسیب های جسمی، روحی، روانی و اجتماعی قرار دارند. از تحصیل محروم هستند و به نیازهای کودکی آنان توجهی نمی شود. همچنین خطرات زیادی آن ها را تهدید می‌کند. دنیایی که می‌توانست تنها به کمک‌های ساده‌ی کودکانه کودکان کار، در محیط امن خانواده محدود شود، از کودک کار، کارهای سختی طلب می‌کند که هرگز در تاب و توان دست‌های کودکانه‌شان نیست. کارهایی دشوار، با پرداخت‌هایی ناچیز، که در مقابل، کودکی‌شان را از آن‌ها می‌دزدد و به رشد جسمی و ذهنی آن‌ها، آسیب می‌رساند.

رایجترین مشکل کودکان کار چیست؟

سوء تغذیه به عنوان رایج‌ترین مشکل بچه کار، جدی‌ترین عامل مخرب رشد ذهنی و جسمی اوست. آرتروز، دیسک کمر و اختلالات رشد، آسیب‌هایی است که از همان کودکی گریبانگیر کودکانی می‌شود که بارکشی می‌کنند. عفونت‌های ریوی و مشکلات پوستی نیز خیلی زود به سراغ کودکان زباله‌گرد می‌آید. گذر از دوره کودکی و نوجوانی و ورود به دنیای بزرگسالی، سرآغاز دور جدیدی از مشکلات این کودکان است؛ آن‌ها که هیچ آموزشی برای کسب درآمد، مدیریت زندگی و حضور اجتماعی ندیده‌اند، با انبوهی از مشکلات جدید روبرو خواهند بود. مطالعات جرم‌شناسی نشان می‌دهد اغلبِ مجرمان و بزه‌کاران، کودکی پرآسیبی را پشت سر گذاشته‌اند.

چرا کودکان را برای کار انتخاب می‌کنند؟

کار کودکان ارزان است. کودکان از نظر جسمی و ذهنی مطیع هستند. کودکان کار اتحادیه ندارند و نمی‌توانند به دادگاهی شکایت برند. نبود یک اراده سیاسی در جهان برای پایان دادن به کار کودکان یکی از مهمترین دلایل ادامه حضور کودکان در بازار کار است.

آسیب‌های مرتبط با کودکان کار

این کودکان از انواع حقوق کوتاه مدت و بلند مدت خود محروم می‌شوند و آسیب‌های بسیار زیادی می‌بینند از جمله مهم‌ترین این آسیب‌ها می‌توان به محروم شدن از حق تحصیل و مواجه شدن مکرر با خشونت اشاره کرد. کار کودکان چرخه‌های فقر بین نسلی را تقویت می‌کند و در نتیجه منجر به تضعیف اقتصاد ملی و ناتوانی در رسیدن به اهداف توسعه پایدار می‌شود. همراه شدن کار کودکان با عواملی نظیر فقر اقتصادی و فرهنگی، مهاجرت و فقدان فرصت‌های شغلی مناسب آسیب‌های مرتبط با آن‌ها را افزایش می‌دهد و هزینه‌های زیادی را بر دوش جامعه و افراد می‌گذارد.

نگاهی به وضعیت کودکان کار در ایران و فعالین مدنی این حوزه

با توجه به حضور مافیای سیاسی-اقتصادی و باندهای غارتگر و نبود اراده‌ای جدی از سوی دولت برای مبارزه با کار کودکان به نظر نمی‌رسد نه قوانین کار و نه طرح‌های موسوم به «ساماندهی کودکان خیابانی» موفق به تغییر سرنوشت این کودکان شوند. علت اصلی در نگاه ایدئولوژیک نظام جمهوری اسلامی به مردم و در حقیقت امت است. در این نگاه کودکان پیاده نظام در عرصه های اقتصادی و نظامی گری است. در سالهای جنگ بین ایران و عراق، آیت الله خمینی، آخوندهای حاکم و نوحه خوانهای مساجد جوانان بسیاری را جذب نیروی بسیج کردند و راهی جبهه های جنگ نمودند. این سیاست در سالهای ایجاد و تشکیل نیروهای نیابتی در عراق و افغانستان نیز ادامه پیدا کرد.

جمعیت امام علی یکی از نهادهای مستقل مردمی در ایران است که در زمینه کمک به کودکان کار فعالیت های بسیار خوب و گسترده ای در سراسر ایران داشته است. اما این نهاد مستقل از سوی جمهوری اسلامی تحمل نشد و با سناریوسازی مسئول اصلی و بنیانگذار جمعیت امام علی، شارمین میمندی نژاد را بازداشت و به زندان انداخت و سپس این سازمان خیریه ای مردم نهاد را منحل کرد.

افسانه عظیم‌زاده فعال اجتماعی حوزه زنان و کودکان کار نیز در تاریخ ۲۵ آذرماه سال ۹۹ توسط اطلاعات سپاه دستگیر و پس از ۴۰ روز بازداشت و بازجویی در سلول انفرادی بند ۲ الف اوین با قرار وثیقه پانصد میلیون تومانی موقتاً آزاد گردیده است.

در شرایط امروز کشور فقر و تورم بسرعت در حال گسترش است. دهک‌های پایین و حتی متوسط جامعه در زیر خط فقر زندگی می‌کنند. در نظام جمهوری اسلامی زباله‌گردی به عنوان یک کار برای کودکـان کـار جا افتاده است. از جمله مافیاهای شهرداری با استثمار کودکـان کـار به ثروت‌های هنگفت رسیده‌اند. در این میان تنها چیزی که ارزش ندارد جان کودکـان کـار است. کودکانی که نتیجه ۴۰ سال غارت ثروتهای عمومی توسط سران حکومت است.