بارها مذاکرات با میانجیگریهای متعدد بینتیجه پایان یافتهاند
پس از سفر جوزف بورل به ایران، سفر الکاظمی به عربستان و ایران، صحبت از انتخاب قطر به جای وین بعنوان محل ازسرگیری مذاکرات است.
قطر پذیرای پایگاههای نظامی آمریکایی در کشور خود است و پس از تحریم این کشور توسط عربستان و همراهی بحرین و امارات با عربستان، ایران کمکهای فراوانی به این کشور کرد.
اکنون نیز قطر در عین آشتی با عربستان و همراهی با تحولات جدید منطقه، با ایران هم روابط خوبی دارد و از طرفی، از تولید و ظرفیت گازی خود در بحران اوکراین و صدور آن به کشورهای اروپایی بهره خواهد برد و به توازن بازار انرژی در راستای سیاستهای مدنظر آمریکا در منطقه نیز بیتوجه نخواهد بود.
روابط کشورهای منطقه مانند اردن و مصر، آشتی ترکیه با امارات و عربستان و سفر رئیسجمهور مصر به عمان و پیام به امیر کویت و رفتوآمدهایی در جهت عادیسازی روابط با اسرائیل، همه گویای تحولات نوینی است.
بارها مذاکرات با میانجیگریهای متعدد عمان و عراق و قطر و گاهی کشورهای اروپایی انجام شده و بینتیجه پایان یافته است.
آشتی با عربستان با گفتوگوها و تعیین تکلیف نقش ایران در یمن و مذاکره مستقیم با آمریکاست؛ همانگونه که از ابتدا مشکل ایران با چهار کشور اروپایی نبود و طرف اصلی مذاکره آمریکاست.
با سفر آتی بایدن به منطقه، ائتلاف کشورهای عربی و اسرائیل و تشکیل «ناتوی خاورمیانه» بدون ایران، بیشتر قوت میگیرد؛ اهرمهایی که بهزعم آمریکا در راستای خنثیسازی خطرات منطقهای ایران هستهای بهکار میرود.
هرچند به گفته برخی منابع آمریکایی، این سفر «فقط به یک سری تدابیر و تفاهمات در چارچوب فرماندهی مرکزی ایالاتمتحده در خاورمیانه مربوط میشود».
اما اگر واقعیت مواضع سیاست خارجی آمریکا در قبال اسراییل را در نظر بگیریم و اینکه خط قرمز آمریکا حفظ امنیت اسراییل در منطقه است؛هرچند کاملا در تضاد با مواضع جمهوری اسلامی ایران است، این گفتوگوی اولیه میتواند به کاهش تنشهای ایران و اسرائیل در منطقه و جلوگیری از تهدیدات و حملات سایبری اسرائیل به ایران کمک کند.
بدون در پیش گرفتن سیاستی روشن بر مبنای «منافع و مصالح ملی» و با در نظر گرفتن زمان مفید برای احیای برجام، نمیتوان از میانجیگری حتی کشور دوست و بیطرفی چون قطر بهرهمند شد.
جمهوری اسلامی ایران نمیتواند به دور از این تغییرات و تعاملات و بدون راهبردی مشخص در سپهر سیاست خارجی در مذاکرات شرکت کند.
پذیرفتن این واقعیت که مذاکرات برجامی به گفتوگوهای منطقهای بیشازپیش گره خورده و تصمیم سیاسی و بههنگام بسیار مهمتر از مکان مذاکرات و میانجیگری کشور خاصی است؛ حائز اهمیت است.
راهبرد
