دادخواهی در مشروطه هیچوقت به قانونگرایی تبدیل نشد
حسن شریعتمداری دبیرکل شورای مدیریت گذار به مناسبت سالگرد جنبش مشروطه در گفتگویی با ایران اینترنشنال می گوید:
از سوی توده مردم جهت اصلی که در جنبش مشروطه برجسته بود «دادخواهی» است اما طیف روشنفکران اقبال بیشتری به تجدد گرایی نشان می دادند. همچنین شکست در جنگهای با روسیه و انگلیس و فشارهایی که دولت عثمانی بر ایرانیان می آورد باعث نوعی احساس تحقیر در ایرانیان شده بودند و ایرانیان با الگو برداری از اروپاییان که پس از قرون وسطا به تاریخ خود در دوران یونان و روم باستان مراجعه کرده بودند، آنها هم باستان گرا شدند.
ما با جنبش مشروطه در تجددگرایی تاحدودی موفق شدیم اما جنبش دادخواهی مردم در دوران مشروطه هیچ موقع به قانونگرایی تبدیل نشد. مانند یونان و روم کتیبه های قانونی در گذرگاهها نصب نشد و مانند اروپا فئودالها با دولت مرکز کدهای قانونی ننوشتند. آنچه که بود شریعت بود که رابطه سلطان با رعیت را تنظیم می کرد.
بخش اول مصاحبه را در اینجا ملاحظه کنید:
