امید بستن به شرق استراتژی شکست خورده ایست
ژئواستراتژی به تاثیر عوامل محیطی در تدوین استراتژی ها، به ویژه استراتژی نظامی و کنترل صحنه های بزرگ و جهانی عملیاتی می پردازد. به هر روی در تکوین هر قلمرو ژئواستراتژیک، رویارویی دو قدرت جهانی همسنگ ضروری است.
امروزه روز آتلانتیک شمالی به دلیل بافت یکسان ومتحد و بی رقیب، دیگر یک صحنه ژئواستراتژی محسوب نمی شود. زیرا دور تا دور آن را ناتو در برگرفته و روسیه نیز به کنجی خزیده و توانایی عرض اندام در این عرصه را ندارد.
برعکس صحنه اصلی رقابت جهانی به پاسیفیک شمالی منتقل شده است. جایی که آمریکا، ناتو و دیگر متحدانشان در برابر چین و امیالش از جمله در دریای ۳ میلیون کیلومتر مربعی چین جنوبی روبروی هم قرار گرفته اند .
البته در این میان تکلیف شکل گیری اتحاد فیمابین قدرت بری، شامل چین- روسیه روشن نیست. روسیه پیگیر جلب و جذب چین بوده است. ولی پکن در طول تاریخ، پاسخ مثبت مستمری به خواست مسکو نداده و نخواهد داد. زیرا به اندازه ای اختلاف و تفاوت بین اهداف آنها وجود دارد که نزدیکی پکن-واشنگتن نسبت به پکن-مسکو ساده تر به نظر می رسد.
چین تا آینده قابل تصور در صدد استمرار تجارت با غرب بوده و بر خلاف برخی تصورات منتشره در ایران ، دستیابی به ابرقدرتی را هدف اصلی خود نمی پندارد. از سوی دیگر تلاش برای جلب و جذب قزاقستان از سوی چین ، این قدرت بزرگ را در مقابل روسیه قرار خواهد داد.
به هر روی تصور جبهه متحد شرق از جمله در قالب پیمان شانگهای ، پنداری خام است. چگونه ممکن است این پیمان که محل تجمع دشمنانی مانند هند- پاکستان، قزاقستان- روسیه، است، به پایگاهی برای رویارویی با ناتو تبدیل شود؟
دستاویز قرار دادن این دیدگاه کهنه برژینسکی نیز که: “در آینده کسی که بتواند اوراسیا را کنترل کند جهان را کنترل خواهد کرد”، قابل اتکا برای گرایش به شرق نیست. کدام کشور و قدرت است که بتواند ۸۷ ملت واقع در اوراسیا را تحت اختیار بگیرد؟! چین ؟ روسیه؟
گزاره هایی از این قبیل توسط برژینسکی و برخی ژئوپولیتیسن ها فراوان گفته شده است ، ولی در طول تاریخ هر گز به جایی نرسیده اند. در واقع تضاد منافع از پکن تا پاریس، یعنی در گستره اوراسیا به اندازه ای پیچیده و پرشمار است، که اتحاد استراتژیک جمهوری اسلامی-اسراییل(اشغالگر) نسبت به آن بس محتمل تر می نماید.
به هر روی امید بستن به شرق برای دستیابی به پیشرفت، در حالی که شرق وجود خارجی ندارد، در نفس و سرشت خود استراتژی شکست خورده ای است.
کانال نویسنده
