«میدانیم فاجعه اتفاق افتاده، چگونه توضیحاش بدهیم؟» سوالی همچنان بیپاسخ
آبان ۹۸ یکی از نقاط عطف تاریخی ایران است. این روزها که جهان از صدای بلند انقلاب زن زندگی آزادی در ایران باخبر و شگفتزده شده است، بیش از هر زمان دیگری آشکار میشود اهمیت پنهانسازی قیام آبان در رسانهها لابلای تحلیلها و گزارشهای منتشرشده مراکز تحقیقاتی و نشستها چه بود. این گزارش در مورد شیوه روزنامهنگاری و مخابره پروپاگاندا محوری است که آبان ۹۸ را به رویدادی محو و گمشده تبدیل کرد. گزارش با نقل قولی از Arnold Hottinger تنها روزنامهنگاری میآغازد که پس از کشتار حماه در ۱۹۸۱ در سوریه گفته بود:«میدانیم فاجعه اتفاق افتاده است، اما سوال همچنان بیپاسخ این است: چگونه توضیحاش بدهیم؟»
آبان در شماری از گزارشهای رسانهای، تحقیقاتی، تخصصی یا عمومی انعکاس یافت. اما جریان دستکاری پروپاگاندایی برای دستکاری در واقعیت آبان ۹۸ کمرنگ نشان دادن خشونت بیسابقه، شیطانی کردن معترضان، تقلیل شکاف حکومت و مردم به پیامدهای سیاست تحریم، کنار گذاشتن ماهیت سرکوبگر و فاسد و پیچیده دستگاه امنیتی به سرکوبی که شاید هر دولت دیگری هم در مقابل معترضان نشان دهد، عملا باعث شد ابعاد و مختصات قیام آبان در جامعه بینالملل درک نشود. قیام آبان زمانی اتفاق افتاد که بخشی از بدنه اصلاحطلب در حکومت قرار داشتند.
آبان نتیجه خونین همدستی همه جناحهای جمهوری اسلامی بود. شبیهترین پدیده به شیوه و منش سیاسی یا «باطن ذات» جمهوری اسلامی بود. ساختار حلزونی سیاسی-امنیتی رژیم بر ابهام چرایی سرکوبها افزوده بود و برخی تحلیلگران برای سادهسازی ارجاعاتی از معترضان میساختند که شدت و حدت خشونت را توجیه میکرد. گزارش پیش رو با رویکرد «مرئی سازی جنایت» و تاکید بر اینکه رژیم بیش از هر چیز مشغول پنهانسازی جنایت بوده و مداوما تفاسیر رقیب و سفیدکننده آن را گسترش داده، بر مکانیسمهای چندگانه تمرکز کرده است تا نشان بدهد آبان را چطور میخواستند محو و کمرنگ کنند و حتی بدتر از آن ماهیت غیری را بر آن تحمیل کنند.
در این گزارش علاوه بر بررسی بستر سیاسی- اجتماعی وقوع آبان و مدل تصمیمگیری دستگاه سرکوب وامنیتی جمهوری اسلامی، به مدلهای مختلف ارتکاب این خشونتها پرداخته است. انواع مدلهای تیراندازی، ناپدیدسازی، گمنام ماندن برخی کشتهشدگان بواسطه نبود مدارک شناسایی در ایران، سعی کرده نشان دهد بحران مصونیت پس از ارتکاب جنایت چه دامنه گسترده و خطرناکی برای آینده ایران دارد.
قیام آبان یکی از شریفترین تلاشهای مبارزاتی مردم ایران علیه تمامیتخواهی جمهوری اسلامی است. اما پروپاگاندا و چرخهای که بوجود آورد مخابره آبان را در جامعه بینالمللی با موانع بسیاری روبرو کرد. رژیم سعی کرد آبان در هیات و شان یک قیام ملی دیده نشود. اما این روزها که جامعه بینالمللی به گستردگی اعتراضات در ایران نگاه میکند، راحتتر درک میکند وقتی میگوئیم «حلقه گمشده و واسط آبان» دقیقا منظورمان چیست.
