درباره تصمیم پارلمان اروپا در قطع روابط با جمهوری اسلامی، مجتبی نجفی

چرا دولتهای اروپایی در این تغییر مردّد هستند؟

من این تصمیم را مهم اما همچنان در میدان کنش های نمادین میدانم. با تحرک جوامع مدنی کشورهای اروپایی، انتظار چنین اقدامی از پارلمان اروپا می رفت. اما تغییرات راهبردی را دولتها اعمال میکنند. در این تغییرات منافع ملی و ملاحظات ژئوپلیتیک در اولویتند. در نتیجه تا تغییر راهبردی این سیاست ها راه طولانی در پیش است.

اما چرا دولتهای اروپایی در این تغییر مردّد هستند؟ یکی اینکه هر تغییری در ایران باید متضمن ثبات در خاورمیانه باشد. اروپایی ها به دو مقوله رشد رادیکالیسم و امنیت به خصوص مساله مهاجرت حساسیت دارند و در نتیجه ثبات را به عنوان اولویتشان برگزیده اند.

دوم اینکه جنبش اخیر در ایران قدرتمند است اما نمایندگی سیاسی ندارد. حتی مطالبه سیاسی مشخص هم ندارد. اروپایی ها نمیدانند طرف مذاکره شان به عنوان آلترناتیو کیست؟ تشتت در گروه های اپوزیسیون، فاصله زیاد در تفسیر از منافع ملی، اختلاف در پرنسیپ ها،فردگرایی افراطی در میان مخالفان، محدودیت های اپوزیسیون داخل کشور …از جمله عواملی هستند که میشود تحت عنوان بحران سازمان سیاسی یا فقدان نمایندگی سیاسی اعتراضات اخیر از آنها یاد کرد.
برای غربی ها باید طرف گفتگو مشخص باشد و اینکه هر مدل پساجمهوری اسلامی باید ثبات در خاورمیانه را تضمین کند. به عبارتی اروپا از خلا قدرت در ایران استقبال نمیکند.
ضمن اینکه هنوز برای اروپایی ها مشخص نیست اعتراضهای اخیر به تغییر معنادار منتهی میشوند یا نه؟
اما اعتراضهای اخیر تحقق برجام را به تاخیر انداخت. متغیری بود که هیچ یک از طرفین فکرش را نمیکردند در معادلات وارد شود. جمهوری اسلامی که در سیاست خارجی محاسبات اشتباهی دارد گمان میکرد بعد از انتخابات ریاست جمهوری همه چیز تحت کنترل است. جامعه به حاکمیت نمایش قدرت دارد . با متغیر جدید کشورهای غربی محتاط شدند. آنها صبر میکنند و تحولات را رصد میکنند. اگر اعتراضها به تغییر معنادار با شرایطی که در بالا توضیح دادم منجر شد پایتخت های اروپایی تصمیم های متفاوت راهبردی خواهند گرفت، در غیر این صورت تحقق برجام با هدف اخذ امتیازهای بیشتر پیگیری خواهد شد.

در هر صورت مردم معترض، معادلات قبلی را به هم زده و تداوم اعتراضها و همگانی تر شدن این جنبش میتواند روزهای سخت تری را برای جمهوری اسلامی رقم بزند. در این مورد پرونده روسیه و اوکراین هم مهم است. پیروزی یا شکست روسها در جهتگیری طرفهای درگیر تاثیرگذار خواهد شد.

فیسبوک نویسنده

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»