عدالت اقتصادی مطالبه‌ای نهفته در «زن زندگی آزادی»، علی گودرزی

عدالت اقتصادی این ایده است که اگر اقتصاد عادلانه تر باشد موفق تر خواهد بود و رفاه و عدالت به جای اینکه در تقابل با یکدیگر باشند، دست به دست هم بدهند. هدف ایجاد فرصت هایی برای پیشرفت همه است.

برابری درآمد پایه جهانی، بر اساس جنسیت و نژاد، فرصت‌های برابر برای اشتغال، اعتبار و اجازه دادن به همه برای دستیابی به پتانسیل کامل خود، از اصول کلیدی عدالت اقتصادی هستند.

عدالت اقتصادی با تلاش برای پایان دادن به شکاف دستمزدهای مبتنی بر جنسیت و آموزش کامل تر برای اقشار کم درآمد و در معرض خطر تقویت شود. افزایش دستمزد کارگرانی که دستمزد کمتری دریافت می‌کنند، یکی دیگر از روش‌های پیشنهادی برای اجرای عدالت اقتصادی است.

دستیابی به عدالت اقتصادی همچنین مستلزم یک سیستم مالیات تصاعدی است که در آن درصد مالیات با افزایش میزان درآمد پایه افزایش می‌یابد. هدف مالیات تصاعدی، اصلاح نابرابری درآمد و تامین بودجه برای خدمات اجتماعی، زیرساخت‌های عمومی و آموزش است.

بسیاری از اقتصادهای توسعه‌یافته دنیا نوعی رفاه را ارائه می‌کنند و یک سیستم مالیاتی تصاعدی را اجرا می‌کنند تا اطمینان یابند که درآمدهای بزرگ‌تر کمک بیشتری به امور مالی عمومی می‌کنند. با این حال، در بیشتر این کشورها، نابرابری هنوز هم گسترده است.

احتمالا با این مقدمه تا همینجا هم ده‌ها نمونه از تجربیات شخصی‌تان از عدم وجود عدالت اقتصادی در جمهوری اسلامی را به خاطر آورده‌اید. به ویژه اگز زن باشید یا به یکی از اقلیت‌های جنسیتی یا اقوام و اقلیت‌های مذهبی تعلق داشته باشید.

آمارها نشان می‌دهد که در سال ۱۴۰۱ سهم زنان از بازار کار در ایران حدود ۱۵ درصد است. این در حالیست که میانگین جهانی نرخ مشارکت زنان در اقتصاد در سال ۲۰۲۲ بيشتر از ۵۰‌٪ بوده است. در گزارش مجمع جهانی اقتصاد از شکاف جنسیتی در سال ۲۰۲۲ رتبه ایران در بین ۱۴۶ کشور مورد بررسی، ۱۴۳ ام است و کنگو، پاکستان و افغانستان پس از ایران در انتهای این رتبه بندی قرار دارند.

این یک واقعیت غیر قابل انکار است که زنان کمتر در مشاغل رسمی کار می کنند و فرصت های کمتری برای گسترش کسب و کار یا پیشرفت شغلی دارند اما در جمهوری اسلامی ایران به واسطه حکمرانی فقهای شیعه این نابرابری به شدید‌ترین وجه ممکن بر مردم تحمیل شده است.

یکی از دلایل حضور پر‌رنگ و محوری زنان در جنبش زن زندگی آزادی، محرومیت آنها از نقش آفرینی موثر سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و حذف آنها از عرصه عمومی به بهانه حجاب و مذهب در دهه‌های گذشته است.

آنچه در کف خیابان‌های ایران رقم خورد نشان می‌دهد که سرکوب همه جانبه زنان به عنوان نیمی از جمعیت کشور نه تنها باعث انفعال و حذف آنها نشده که باعث شده بر خلاف خواست سیستم کنونی، حالا زنان سردمدار یکی از مهم‌ترین جنبش‌های انقلابی جهان در سال ۲۰۲۲ شوند. جنبشی با شعار زن زندگی آزادی که با تاکید بر حقوق پایمال شده زنان، خواهان زندگی آزاد و برابر در سایه عدالتی است که سالها از آنها دریغ شده است./شاران