هر چند تا پیش از شهریور ۱۴۰۱ در اکثر گفتوگوهای میان نخبگان سیاسی از نقش تعیین کننده زنان در پروسه تغییر در ایران صحبت میشد، اما کنشهای انقلابی که زنان ایرانی پس از قتل مهسا امینی به راه انداختند به مراتب فراتر از رویاهای جامعهی استبداد زده و سرکوب شده ما بود.
آنچه در ایران امروز رخ میدهد رنگ باختن کلیشههای جنسیتی در بحرانی ترین شرایط سیاسی و اجتماعی است. کلیشههایی که «فعالیتهای پرخطر و قدرت فیزیکی و مواجه با خطر دستگیری و شکنجه» را مختص حوزه مردانه میدانستند امروز برای توجیه آنچه در جامعه رخ میدهد کارایی ندارند.
مشابه این اتفاق در جنبش سال ۲۰۱۹ هنگکنگ علیه الحاق به چین هم رخ داد. در آن سال، زمانی که زنان در خط مقدم بودند، راههای مختلفی را در پیش گرفتند. برخی با انجام وظایفی که خطر کمتری داشتند و با زنانگی سازگارتر بودند، شروع به اعتراض کردند و در سوی دیگر زنان باتجربه با حمایت اجتماعی که داشتند، اعتماد به نفس لازم را برای انجام وظایفی که پیش از آن «مردانه» تلقی می شد بدست آوردند.
این بار زنان ایرانی که برای دههها در جنبشهای اجتماعی پاسخگوی جنسیت خود بودند توانستند بدون در نظر گرفتن انتظارها، بایدها و نبایدها و فارغ از جنسیت، به ایفای نقش اجتماعی خود بپردازند./شاران
کانال جامعه شناسی زن روز
