چیرگی روسوفیلی و سینوفیلی در سیاست خارجی تهران
در ادامه سال ۱۴۰۲، جمهوری اسلامی ناگزیر تن به تغییراتی روشن در سیاست خارجی خواهد داد که خود فضاهای کسب و کار، زندگی و اقتصاد را متاثر خواهد نمود:
۱- نهادها و مدیران تصمیم ساز کلان حکومت در قضیه زنده کردن مناسبات با عربستان سعودی نشان دادند که در صورت ناچارشدن، به آسانی آماده دست کشیدن از حامیان منطقه ای خود و بلکه وادار نمود آن ها به دست کشیدن از جنگ و کوتاه آمدن با دولت های درگیرند. برترین بنیاد احیای مناسبات تهران- ریاض آن است که جمهوری خلق چین به عنوان قدرتی بزرگ با نگاه و دیدگاهی جهانی و اقتصاد محور که به دلیل استراتژی نگاه به شرق تهران و عهدنامه ۲۵ ساله، صاحب تاثیرگذاری محوری در سیاست خارجی ایران شده است، رهبران چمهوری اسلامی را برای تنش زدایی منطقه ای، زیر فشار و یا دستکم ترغیب قرار داده اند. برای چینیها امنیت شبه جزیره عربستان که محور سرمایهگذاری اقتصادی و تامین انرژی آنها است، شرط استمرار هر گونه همکاری و معاهده با جمهوری اسلامی است. به همین دلیل پکن تنش زدایی با همسایگان به ویژه در خلیج فارس را پیشنهاد کرده است. در واقع این تعامل بزرگ چین و عربستان بود که جمهوری اسلامی را وادار کرد که حوثیها را به سازش با عربستان کشانده و عملا همه سرمایهگذاری روی این فرقه را را خنثی و کم اثر نماید.
اصلا بعید نیست که پکن برای استمرار تنش زدایی و استمرار نفوذخاورمیانهای خود، جمهوری اسلامی را وادار به ترغیب به سازش در میدان های عراق سوریه و حتی لبنان نماید. بر این پایه می توان پیشبینی کرد که سناریوی وادار کردن حوثی ها به سازش، خواه و ناخواه و کم کم به دیگر گروه های نیابتی منطقه ای ایران سرایت کند. چنان چه در استراتزی چین گسترش نفوذ در عراق، سوریه، لبنان را نیز در برگیرد، باید شاهد تعمیم روند حوثی شدگی گروه های نیابتی جمهوریاسلامی در این کشورها نیز بود. روندی که بال دیگرش را عربستان بر عهده خواهد گرفت. البته استمرار منطقه ای استراتژی منطقه ای حوثی شدگی در لبنان، نوار غزه، کرانه باختری، همراهی و همدلی امریکا_اروپا_اسراییل و دولت های عرب را نیز در پی خواهد داشت. چه بسا بر اساسچنین روندی، از انباشت هیمه های تنش و جنگ کم شدت جاری کاسته شود.
۲- تداوم روسگرایی
هم چنین همان گونه که پیشتر آمد سال ۱۴۰۲، هنگامه اوجگیری روسگرایی همه جانبه جمهوری اسلامی در بخش های مختلف بازرگانی خواهد بود؛ از گسترش تبادلات و تعاملات تسلیحاتی، انرژی، بانکی، غلات، پروتئین و…تا همراهی تهران- مسکو در صف بندی های بین المللی؛
۳- الحاقات روسگرایی
چیرگی روسوفیلی و سینوفیلی(روسیه و چین دوستی) در سیاست خارجی تهران، زمینه های گسترش مناسبات بازرگانی ۵ ملت آسیای مرکزی به ویژه قزاقستان و ازبکستان و نیز بلاروس را در پی خواهد داشت. بنابراین طی روزهای پیش روی ایرانیان شاهد گسترش آمد و شد مقامات بین این کشورها و تهران خواهند بود.
به هر روی ورود جمهوریاسلامی به زدایش مناقشات و منازعات و چیرگی فکریه صلحگرایی در نهادهای تصمیم ساز، فارغ از ریشه هایش، گامی گرچه ناگزیر، ولی در راستای ورود فراگیر به تفاهم در استراتژی جهان- صلحی و پرهیز از خشونتگرایی است. به گمانم تداوم گام به گام صلحگرایی چه بسا در میانمدت(بیشینه ۲ ساله)به مذاکره جدی و مستقیم با ایالات متحده نیز بیانجامد. هرچند تهران و نیروهای تصمیم سازش کمتر پیش بینی پذیر نشان داده اند.
