در سال گذشته، حجم تجارت خارجیِ ایران، به استثنای نفت، به حدود ۱۱۳ میلیارد دلار رسید. بیش از ۳۰ میلیارد دلار از این مبادلات تجاری، سهم چین بود که بزرگترین شریک تجاریِ ایران است. بعد از چین، امارات متحدهی عربی دومین شریک تجاری ایران است. این دو کشور نیمی از مبادلات تجاری ایران را در اختیار دارند. بنا بر گزارش گمرک ایران، در سال گذشته ایران بیشتر از ۵۳ میلیارد دلار کالا، بهجز نفت، صادر کرده و در مقابل نزدیک به ۶۰ میلیارد دلار کالای خارجی وارد کرده است. این یعنی، موازنهی تجاریِ ایران منفی هفت میلیارد دلار بوده است.
آمار نشان میدهد که شرکای تجاری ایران، بهویژه پس از تحریمهای بینالمللی در یک دههی گذشته، محدودتر شدهاند و تجارت ایران عمدتاً منحصر به کشورهای آسیایی مثل چین، امارات متحدهی عربی و هند است و کشورهای غربی و ژاپن میزان مبادلات تجاریِ خود با ایران را به شدت کاهش دادهاند.
در آمارهای رسمی گمرک ایران، صادرات نفت خام در مبادلات تجاری محاسبه نمیشود اما گزارشهای دولتی نشان میدهد که بزرگترین مشتریان نفت ایران در سالهای اخیر چین و هند بودهاند. تحریمهای بینالمللی به کاهش شدید صادرات نفت انجامیده و ایران ناچار شده که نفتِ خود را بهصورت غیررسمی به قیمتهای پایینتر به مشتریانی بفروشد که حاضرند عواقب ناشی از نقض تحریمها را بپذیرند. مشکل ایران تنها به فروش نفت محدود نمیشود. به دلیل تحریمها ایران قادر به انتقال رسمیِ پول حاصل از فروش نفت به داخل نیست و نمیتواند بهراحتی عواید ناشی از فروش نفت را به اقتصاد بحرانزدهی خود منتقل کند. مشتریان نفتی مثل چین صرفاً حاضر شدهاند که در ازای واردات نفت، کالاهای تولیدیِ خود را به صورت پایاپای به ایران بفروشند.
آسو
