امروز یعنی پنجم ژوئن روز جهانی محیط زیست است،اگر توجه به محیط زیست را صرفا به یک روز و موقعیتهای خاصی محدود کنیم درک محدود و ابتدایی خود را از این موضوع بسیار مهم نشان دادهایم؛ هر رویکردی به محیط زیست باید اندیشیدن به انسان و محیط زیست را با هم ترکیب میکند. امروزه بومشناسان یا همان اکولوژیستها بیش از هر زمان دیگری نگران این هستند که چگونه زندگی و زندگیسازی در درون یک اکوسیستم میتواند از سوی رفتارهای انسان، مختل شود. بسیاری از بحرانهای زیستمحیطی ریشه در سیستم سیاسی و اقتصادی ویرانگر سرمایهداری دارد که امروز با ادعای قدرت اقدام به تخریب و دستکاری اکوسیستم کرده است. آنچه ما به عنوان محیط زیست خود می شناسیم مجموعه خاک، آب، هوا، درختان، حیوانات و… است که در سرتاسر جهان قربانی زیاده خواهی ساختارهای صنعتی و تولیدی شدهاند.
امروز همه میدانند که محیط زیست در وضعیت قرمز قرار گرفته است و اگر در رویکرد خود نسبت به آن تغییری بنیادی ایجاد نکنیم اولین قربانیان این تخریب، موجودات زنده و از جمله انسانها خواهند بود.
در دنیایی که سود در آن هدف غایی است، فروپاشی محیط زیست و نابرابری اجتماعی از یک منبع مشترک ناشی میشوند و به یقین میان رهایی انسان از این مناسبات با رهایی زمین و زیستکره پیوند عمیقی برقرار است.
وقتی صبحبت از محیط زیست است هیچ چیز را نمیتوان به فردا موکول کرد و باید از هم اکنون حتی به راهبردهای کوتاهمدت نیز توجه نشان داد باید پیش از این که بسیار دیر شود با نهادها و سازمانهایی که این نگرانی مشترک را دارند همکاری کرد و این مسئله را به آگاهی و وجدان جمعی همه مردم جهان بدل کرد و این مهم بیش از همه به عهده کشورهای ثروتمند است که امکان طیف وسیعی از اصلاحات محیطزیستی برایشان امکان پذیراست، گروههای اجتماعی بسیاری وجود دارند که این مسئله به طور یکسانبرایشان حائز اهمیت است و همین درد مشترک می تواند به همکاری میان این گروهها بینجامد.
در ایران نیز بارها از سوی کارشناسان گفته شده است که در پرتو بی وجهی به محیط زیست هر چهار مولفه شاخصی که نشان دهنده وضعیت محیط زیست ایران است چشم انداز نگران کنندهای دارد: خاک، آب، هوا و تنوع زیستی.
تقریبا بالاترین میزان فرسایش خاک در جهان (به نسبت سهم ایران از خشکیهای کره زمین) را داریم. بر اساس گزارش ۲۰۱۸ سازمان ملل کل فرسایش خاک در جهان ۲۴ میلیارد تن است و یک دوازهم این رقم یعنی ۲ میلیارد تن در ایران است؛ در حالی که ایران یک صدم خاک جهان را دارد و میزان فرسایش خاک ایران ۸ برابر میانگین جهانی است.
در مورد کم آبی و خشکسالی و خشک شدن تالاب ها و دریاچهها و بیآبی بیش از آن گفته شده است که نیاز به تکرار داشته باشد.
آلودگی هوا بحرانی دائمی بوده است و همیشه دست کم یکی از شهرهای ایران جزو ۱۰ شهر آلوده جهان است. به منابع آلاینده موتوری ریزگردها هم اضافه شده است. گاهی زابل یا اهواز هم در در کنار تهران، اراک، مشهد و اصفهان که همواره آلودگیهای شدید داشتند، در شمار آلودهترین شهرهای جهان قرار میگیرند.
میزان خسارات جانی و مالی ناشی از آلودگی هوا هرگز به دقت و به درستی اعلام نشده است. در حوزه تنوع زیستی تعداد سمداران ما به نسبت ۴۷ سال پیش که سازمان محیط زیست تشکیل شده ۹۰ درصد کاهش یافته است. افزودن به این ویرانی ها از هر سیاستی که ناشی شود به معنای سوزاندن آینده برای نسل های بعدی خواهد بود. بدون محیط زیست، انسان هم نخواهد بود.
اتحاد بازنشستگان
