هیچ اجتماع اعتراضی بزرگتر از ۲۵ خرداد ۸۸ در طول تاریخ معاصرمان نداشتهایم. بعد از غافلگیری در این روز، حاکمیت تمام تلاشش این بوده از ظهور چنین اجتماعی جلوگیری کند. فکر میکنم روزی که چنین اجتماعی تکرار شود دیگر درخواست نه ابطال انتخابات یا بازپسگیری رای به یغما رفته که تغییر نظام سیاسی و اعاده حاکمیت ملی خواهد بود. پس حاکمیت از چنین روزی هراس دارد و برای همین سرکوب میکند تا چنین روزی نرسد.
شما در زندگی شخصیتان، احتمالا موفقیتهایی کسب کرده و خوشحال شدهاید، اما هیچ موفقیت شخصی بعید میدانم لذت یک شادی جمعی را داشته باشد. روزهایی مثل ۲۵ خرداد هشتاد و هشت از آنِ مردم است، روزی که تنهایان متکثر، تن واحد شدند؛ مای شکل گرفته از انبوه منهایی که در آن لحظه رویایی خویشتن خود را در کلیّت فراگیر احساس کردند. این روزها در استبداد کمیاباند.
کسانی که در این روز خیابانهای انقلاب تا آزادی را تجربه کردند میدانند چه میگویم. ما بر ترسمان غلبه کردیم و به رغم زیرنویسهای هشدار آمیز صداو سیمای حکومت، به خیابان رفتیم در حالی که خبرهای حمله به کوی دانشگاه و بازداشتهای گسترده، هم قبل، هم بعد از انتخابات، فضای رعب پساکودتایی را بازسازی کرده بود. اما یک حس جمعی این همه منِ متفاوت را به خیابان کشاند و آن هم حس تحقیر شدن و انکار شدن بود و وقتی به خیابان انقلاب رسیدیم، کم کم ما شدیم و هر چه بیشتر ما شدیم دیوار ترسمان بیشتر فروریخت و هویتی اعتراضی در ما قدرت گرفت.
آن لحظات با شکوه راهیپمایی اعتراضی به سمت آزادی مثل اتصال رودهای کوچکی به دریای بزرگ ملت بود؛ اجتماعی از جنس آنچه جان دیویی “پابلیک” مینامد، اراده های نگران از بحران، منقلب شده و متحد شده با یک احساس جمعی و مصمم برای تحقق یک هدف.
هر چه قدم میزدیم خوشحال تر میشدیم. آنجا دیگر رنگهای انتخاباتی نبود، همه سبز شده بودیم و مسالهمان ایران بود. همین بودنِ با هم به مای معترض شجاعت داد تا فصلالخطاب ۲۹ خرداد ۸۸ دیکتاتوری در نمازجمعه را به سخره بگیرد و ۳۰ خرداد باز هم خیابانها را فتح کند و بگوید فصلالخطاب نه کلام دیکتاتور که صدای مردم است.
خیابانها در اوج ادعای ابهت دیکتاتوری در روزها و ماههای بعد به رغم سرکوب شدید فتح شدند و چه سال سختی برای جبهه استبداد بود تا شاهد ظهور مهمترین بزنگاه ظهور جنبشهای نوین اجتماعی در ایران باشند. ۲۵ خرداد ۸۸ برای خاطره بازی نیست، روزی است که امکان تکرار دارد و تکرار چنین روزی پایانی بر استبداد منحوس دینی در ایران خواهد بود.
کانال نویسنده