جمهوری اسلامی استاد سیاست ضد ملی در «استراتژی» و استاد فرصت‌سوزی در «تاکتیک» است

تغییر استراتژی سیاست خارجیِ ضد ملی متصور نیست

هر چند اینک تعدادی گروگان ایرانیِ دو ملیتی که ج.ا در این چند سال زجرکش کرده است، در ازای مقداری پول آزاد می‌شوند، ولی تغییر دیگری در مذاکرات هسته‌ای به‌وجود نمی‌آید.

برخلاف برجام این بار شکل آزادسازی پول‌های بلوکه شده (که پول خود ایران و در واقع متعلق به ملت ایران و حاصل فروش نفت است)، نیز برای ج.ا بسیار حقارت‌بار است. یعنی ج.ا حق ندارد حتی پول خودش را به طور نقد دریافت کند، بلکه پول‌های آزاد شده در یک حساب بانکی مستقل (در قطر) ریخته می‌شود و ج.ا فقط حق دارد با آن غذا، دارو و دیگر کالاهای مجاز خریداری کند.

حداقل تا انتخابات آمریکا تغییری در روند ایستای موجود به وجود نخواهد آمد. در داخل ج.ا نیز هیچ کس حاضر نیست مسئولیت حلِ ولو نسبیِ مشکل را بپذیرد.

مشکل سیاست خارجی ج.ا حداقل تا موقعی که علی خامنه‌ای زنده است قابل حل نیست و ج.ا از روابط تنش‌زا با منطقه و جهان دست برنخواهد داشت. برخی نرمش قهرمانانه‌های موقت ممکن است، ولی تغییر استراتژی سیاست خارجیِ ضد ملی متصور نیست.

سیاست خارجی ج.ا یک سیاست پرهزینه و برای ملت ایران «خسارت محض» بوده است؛ سیاستی مبتنی بر یک سری توهمات ایدئولوژیک، توهمات «دشمن- توطئه محور» و خلاف توسعه و امنیت ایران.
در همین مسیر نادرست نیز پرونده هسته‌ای در کش و قوس‌های این چند دهه بارها به نقطه‌ای رسیده بود که می‌توانست فیصله پیدا کند ولی با کارشکنی و یا تعلل حاکمان ایران این‌چنین نمی‌شد.

این پرونده بالاخره با برجام به این نقطه رسید. اما روند برجام از داخل ایران مسدود شد. خروج دونالد ترامپ نیز به شدت به آن لطمه زد. پس از آن هم اما، با کش و قوس‌هایی در اواخر دولت روحانی به قول او فقط منتظر یک امضا بود.

دولت رئیسی با تاخیری طولانی و با یک زمان‌سوزی عمدی، آن مذاکرات را ادامه داد و همین اواخر وقتی اتحادیه اروپا پیشنهادی بن‌بست‌شکن برای حل اختلافات ج.ا و آمریکا داد، اما باز ج.ا این فرصت را نیز (با توهم زمستان سرد اروپا)، از دست داد. حالا پس از مدت‌ها وقتی ج.ا ظاهرا حاضر به پذیرش همان پیشنهاد شده، اما این بار طرف آمریکایی که در آستانه انتخابات داخلی است، دیگر حاضر به دادن همان امتیاز هم نیست.

امروزه به علت اینکه هر دو طرف در نقطه جدیدی ایستاده‌اند (مثل درصدِ غنی‌سازی اورانیوم و یا بکارگیری نسل‌های پیش‌رفته تر سانتریفیوژ توسط ایران و بیمناکی غرب به قبول پایان برخی محدودیت‌ها در امور نظامی برای ج.ا و…)، برجام دیگر عملا منتفی به انتفاء موضوع شده است.

ج.ا بنا بر استادگری‌هایش که بر شمردیم حالا در نقطه‌ای ایستاده است که حتی توافق کم در برابر کم نیز شانس موفقیت ندارد و فقط می‌تواند به صورت موردی گروگان‌هایی را آزاد کند تا مبلغی از پول‌های بلوکه شده‌اش آزاد شود.

ج.ا همیشه شعری گفته که در قافیه‌اش گیر کرده و شعارهایی داده که خودش زندانی آن شده است. این رفتارشناسی در همه پرونده‌های مهم مثل جنگ، گروگان‌گیری آمریکایی‌ها و همین هسته‌ای به وضوح قابل مشاهده است.

تا فشارهای اقتصادی به آن حدی نرسد که حضرات فکر کنند می‌توانند خرج و بَرج‌های دولت‌شان را فراهم کنند و یا همین نان بخور و نمیر را هم برای مردم تامین کنند، ج.ا زیر بار تغییر ولو دیرهنگام و موقتِ در تاکتیک هم نمی‌رود.

گفتگوی رضا علیجانی با رادیو فردا
https://t.me/rezaalijani41