اعتراضات پرخطر یا دشوار، همیشه نمی‌تواند مقامات را بترساند یا آنان را وادار به عقب‌نشینی کند. چه باید کرد؟

متأسفانه، سرکوب کار می‌کند و خشونت در انحصار دولت است که ابزارهای آن را مشروع قلمداد می‌کند.

مهم نیست که معترضان چقدر شجاع باشند، یک حکومت اغلب ظرفیت بسیار بیشتری برای تحمیل هزینه ها و سرکوب معترضان دارد. در طول بهار عربی، حدود یک سوم از شهروندان بحرین ماه‌های پیاپی راهپیمایی کردند. دولت اما با دستگیری‌های گسترده، شکنجه و اعدام به اعتراضات پاسخ داد و سرانجام مردم خسته را ساکت کرد. در مصر، پس از کودتای نظامی در ژوئیه ۲۰۱۳، حداقل ده‌ها هزار معترض، از جمله بسیاری از زنان و کودکان، در میدان ربعه در قاهره اردو زدند تا با کودتا مخالفت کنند. در پاسخ، ارتش و پلیس تیراندازی کردند و حدود ۱۰۰۰ نفر را در یک روز به ضرب گلوله کشتند. جای تعجب نیست که اعتراضات عمدتاً خاموش شد و از آن زمان کشور به دست نیروهای نظامی افتاد. اینها استثناهای تاریخی نیستند.

اما:
در درازمدت، اعتراضات به این دلیل موفق‌تر عمل می‌کنند که می‌توانند مهم‌ترین ستون قدرت یعنی مشروعیت حاکمیت را تضعیف کنند. تحلیل گران اغلب خاطرنشان می‌کنند که یک دولت را می‌توان با انحصار آن بر خشونت تعریف کرد، در دنیای مدرن، این انحصار خشونت چیزی نیست که خود را تداوم بخشد. خشونت فقط اتفاق نمی‌افتد بلکه باید توسط مردم تصویب و فعال شود.

در عین حال اعتراض‌ها به این دلیل جواب می‌دهند که در مسیر خود معترضان را تغییر می‌دهند و برخی را از شرکت‌کنندگان عادی را به فعالان مادام العمر تبدیل می‌کنند، که به نوبه خود جامعه را تغییر می‌دهند.

تلگرام داوطلب