هدف سیاست و حکومت، امنیت و رفاه اقتصادیست
چرا هر تصور و تصویری از ایران سالهای چهل و پنج تا پنجاه و هفت شمسی اینقدر مسحور کننده، دلنشین و حسرتبرانگیز است؟ پاسخش دشوار نیست: آن دوران درخشانترین و مرفهترین دوران تاریخ ایران است و بلافاصله پس از آن، ایرانیان با یکی از دشوارترین و رنجآور ترین ادوار تاریخی خود مواجه شدند که از اواسط دهه نود شمسی به دلایل متفاوتی، فشار آن بر گرده و گلویشان روز به روز بیشتر میشود.
اما چرا آن دوران اول به نسبت، اینقدر درخشان و حسرت برانگیز است؟ علت آن است که پایه سیاست و حکمرانی تا حدود قابل توجهی بر بنیان درست و عقلانی قرار داشت. تجربه یک قرن اخیر به روشنی ثابت کرده که تنها روش حکمرانی که به رفاه و خوشبختی نسبی منجر میشود، آنی است که هدف سیاست و حکومت را تنها امنیت و رفاه اقتصادی میداند. حقوق فردی شامل حق خدشه ناپذیر مالکیت و آزادیهای فردی و اجتماعی در همان دو واژه امنیت و رفاه اقتصادی مستتر است. زمانی که ریشههای این درخت کاملا مستحکم شد، میوه شیرینش دمکراسی لیبرال است که تنها نوع مطلوب و واقعی دمکراسی است. دمکراسی بدون لیبرالیسم و یا با هر پسوند دیگری همچون شورایی، تودهای، اخلاقی و... تنها میوهای گندیده، سمی مهلک و گشاینده دروازه فلاکت و بردگی است.
هر ایدئولوژی و نهاد سیاسی که معتقد باشد، چیزی مهمتر از رفاه و آسایش مادی وجود دارد، بسیار مخرب و خطرناک است. سیاست عرصه آفرینش انسان کامل یا رویاهای ناب و آرزوهای هزارهای نیست. حتی عرصهای نیست که هدف اول و بی واسطهاش ارتقای کیفیت اخلاقی و ارزشهای انسانی شهروندان باشد، به دو دلیل کاملا عقلی: اولا این مفاهیم تا حدود زیادی نسبی و مبهمند و تعاریف زیادی از آنها وجود دارد و به سادگی هم میتوانند به ابزار و نقاب قدرت طلبی و تمامیت خواهی اهل سیاست تبدیل شوند.
دلیل دوم هم آن است که صرف منابع و انرژی بسیار برای تحقق این اهداف ذهنی و انتزاعی، موجب افول اقتصاد و فقر و فلاکت خواهد شد که همان رذایل اخلاقی را که هدف، نابودی آنها بود، به چندین و چند برابر افزایش خواهد داد.
در حکمرانی مدرن و لیبرال به عنوان تنها الگوی حکمرانی کارامد و برحق در جهان امروز، ایجاد معنا برای زندگی شهروند، غلبه بر هراس مرگ و نیستی و ارضای نیاز روانی به جاودانگی وظیفه دولت نیست. دولت تنها باید امنیت، رفاه و آزادیهای معقول را تامین کند که شهروندان امکان و فضای بیشتری داشته باشند که هر کدام با شرایط و تعاریف خاص خود این نوع چالشهای روانی و فردی را مدیریت نمایند.
تلگرام طوس طهماسبی
