جعفر عظیمزاده*
در پاسخ به سوالات ایران فردا
چرا اساسا اعدام در ایران از مسئله ی حقوقی به مسئله ای سیاسی تبدیل شده است؟
اعدام در بنیادی ترین سطح، بویژه در جوامع امروزی، مسئله ای عمیقا سیاسی است که در زرورقی حقوقی پیچیده شده تا از حقانیت و مقبولیت اجتماعی برخوردار شود.
به واقع اشکال حقوقی زندگی انسانها، بویژه اشکال مدون و قضایی آن، نرم افزار اعمال قدرت سیاسی و معطوف به حاکم ساختن نظمی مترتب بر منافع اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی طبقه حاکم است.
با این حال حکومتهایی چون ج.ا آنجا که با خطر بالقوه و بالفعل اعتراضات مردمی مواجه میشوند این زرورقهای قانونی را نیز به کناری نهاده و بی واسطه به سرکوب و اعدام روی می آورند.
به همین دلیل در دنیایی که علاوه بر جنبش فراگیر جهانی علیه اعدام، ۱۲۰ دولت نیز با تصویب قطعنامه ای در سازمان ملل با این مجازات مخالفت کرده اند ما شاهد اعدامهای گسترده در کشور هستیم.
هر چند که جمهوری اسلامی اعدامهای بسیار گسترده تری همچون دهه شصت را در کارنامه خود دارد اما اعدامهایی که از سوی حکومت طی ماههای گذشته انجام شده در پی جنبش زن زندگی آزادی و بر بستر یک “نه بزرگ” از سوی “اکثریت قاطع مردم” به “اقلیت حاکم” صورت میگیرد. به این معنا هر چند که این اعدامها با هدف ارعاب جامعه انجام میشود اما در عین حال بیانگر ناتوانی محرز حکومت و بن بست آن در حل و یا حتی تخفیف بحرانهای عمیق اقتصادی سیاسی و اجتماعی فرهنگی است که تمامی اجزای جامعه را در بر گرفته است.
تداوم اعدام های سیاسی چه تاثیری بر جامعه جنبشی ایران و نیز نوع کنشگری فعالان سیاسی خواهد گذاشت؟
اجازه بدهید قبل از هر چیزی تاکید کنم که اعدام، اعدام است و تا آنجا که به ماهیت شنیع و به غایت ضد انسانی آن و همچنین نمایش شقاوت و قدر قدرتی حکومتها بر میگردد فرق چندانی بین اعدامهای سیاسی و غیر سیاسی وجود ندارد .
ندارد .
اما تا آنجا که به سوال مشخص شما بر میگردد باید بگویم این اعدامها و تداوم آنها نه تنها مفری برای جمهوری اسلامی نخواهد داشت بلکه باعث جریحه دار شدن احساسات انسانی بخشهای هر چه وسیعتری از مردم، بویژه بخش خاکستری جامعه خواهد شد و آنها را نیز به صف توده های مردم خواهان تغییرات بنیادین در کشور خواهد راند.
البته طبیعی است که تحت چنین شرايطی، بخشی از نیروهای سیاسی با احتیاط بیشتری فعالیت کنند اما از طرف دیگر، این نیز طبیعی است که با این اعدامها، کنشگری فعالان سیاسی بیش از پیش اشکال رادیکالتر و سرسختانه تری به خود گیرد و با در هم آمیختگی با موج نفرت و انزجاری که این اعدامها در جامعه ایجاد میکند امواج توفنده تر و تعیین کننده تری از اعتراضات مردمی را بیافریند.
*فعال کارگری
