مهدیه گلرو
هرم تجاوز یا مثلث فرهنگ تجاوز جنسی، مثلثی است برای شرح عوامل زمینه ساز تجاوز و آزار جنسی. تحمل و عادیسازی رفتارهایی که در پایین هرم قرار دارند، در نهایت از رفتارهایی که بالاتر هستند حمایت و یا آنها را توجیه میکنند. به عنوان مثال وقتی در مقابل جکهای سکسیستی و ضدزن سکوت میکنیم و شوخیها را عادیسازی میکنیم، به آن شوخی این اجازه را میدهیم که در فضای واقعیت جامه عمل به تن کند.
برای تغییر آنچه در بالای این هرم ما و جامعه را آزار میدهد باید سکوت در مقابل نمونههای پایین هرم را بشکنیم؛ به عبارتی برای ایجاد تغییر در بالای هرم باید اولین سطوح در همین هرم را تغییر دهیم.
در پایین هرم انواعی از خشونت قرار دارند که ممکن است به نظر بسیاری از افراد، ناچیز غیر مهم و عادی باشند. انواعی از خشونت که وقتی در مقابل آن سکوت نمیکنیم با تعابیری مثل «آنقدر فمینیست نباش»، «سختگیر نباش»، «فقط یک شوخی بود» مواجه میشویم. لمس ناخواسته، تعقیب باورهای تبعیضآمیز جنسیتی، جوکها و شوخیهای جنسی میتوانند زمینه ساز انواع دیگری از خشونت شوند.
در لایه بعدی، عکسبرداری یا ثبت ویدیو بدون رضایت و همین طور عریان شدن در برابر کسی بدون رضایت او و یا ارسال عکس و محتوای جنسی برای دیگران قرار دارد.
این تصاویر میتوانند دست مایهی پورن انتقامجویانه باشند. تهدید، اجبار و تحت فشار قرار دادن، میتوانند مانع تصمیمگیری صحیح شود و افراد را در معرض آزار جنسی قرار دهد. به همین دلیل مهم است در برابر این رفتارها سکوت نکنیم. اگر در مقابل این نمونههای میانی هرم تجاوز، سکوت را بشکنیم و از خود و سایر زنانی که در این موقعیت قرار گرفتهاند دفاع کنیم، در واقع از زنان در مقابل تجاوز دفاع کردهایم.
قربانینکوهی در لایه بعدی هرم قرار دارد. سرزنش و شرمسار کردن قربانی تجاوز با جملاتی مثل «تقصیر خودش بود» «چرا به آنجا رفت؟» «چرا چنین لباسی پوشیده بود؟» «چرا از الکل استفاده کرد؟» «بالاخره مرد است و نتوانسته خود را کنترل کند» و… علاوه بر اینکه رنج خشونت اولیه به دلیل آزار را چندبرابر میکند، در بسیاری از موارد قربانی را به سکوت وامیدارد و حریم امن برای آزارگر ایجاد میکند.
بالاترین نقطه هرم، شدیدترین نوع آزار است. نوعی از خشونت که اغلب افکار عمومی را حساس میکند؛ مثل تجاوز جنسی، مجبور کردن به استفاده از مواد مخدر و در واقع معتاد کردن زنان برای سواستفاده از آنها در قاچاق مواد مخدر، آزار و اذیتجنسی که میتواند منجر به تجاوز نشده باشد، اما از زنان برای ارضای نیازهای جنسی سواستفاده شود، که معمولاً همراه با تحقیر و توهین است.
با آگاهی از هرم تجاوز میدانیم که تجاوز یک اتفاق یک باره نیست، بلکه عوامل بسیاری زمینهساز آن شده است سکوت نکردن و مقابله با هر یک از سطوح ابتدایی این هرم میتواند مانع رخ دادن تجاوز شود./آکادمی چراغ
