جنبش کارگری در سالی که گذشت؛ مروری بر کارزارهای کارگری و صنفی در سال ۱۴۰۲

گزارش داوطلب

بررسی‌های داوطلب نشان می‌دهد که در فاصله فروردین تا اسفند ۱۴۰۲، کارزارهای مجازی عمدتا موضوع «دستمزد» و تامین معیشت را هدف قرار داده‌اند. گرچه موضوعاتی چون تامین امنیت شغلی و مقابله با تبعیض‌ در پرداخت حقوق و مزایا نیز از جمله مهمترین مطالبات مطرح شده در کارزارهای اعتراضی است اما حتی چنین کارزارها نیز در بطن خود موضوع تامین معیشت و دستمزد عادلانه را دنبال می‌کنند. دغدغه تامین معاش و بحران اقتصادی خانوارهای کارگری منجر به این شده که تشکل‌یابی و سازماندهی چندان در الویت کارزارهای مجازی نباشد و به نظر می‌رسد موضوع پیگیری مطالبات از طریق سازمان‌یابی تشکیلاتی همچنان به دغدغه جدی نیروی کار تبدیل نشده یا به صورت سیستماتیک از آن حساسیت‌زدایی شده است. در عین حال این کارزارها عمدتا توسط دو گروه از بازیگران برگزار شده‌اند؛

۱. تشکل‌ها و نهادهای کارگری شبه‌حاکمیتی:
کارزارهای تشکل‌های شبه‌حاکمیتی چون شورای اسلامی کار و یا انجمن‌های صنفی- با توجه به انحصار تشکیلاتی که حکومت به طور قانونی در اختیار آنها قرار داده می‌توانند از همه ظرفیت‌ها برای بیان مطالبات استفاده کنند. با این حال به دلیل فقدان سازوکار دموکراتیک در ساختار تشکیلاتی خود و مداخله‌ حکومت در روند فعالیت آنها از استقلال و قدرت نمایندگی کافی برای پیگیری مطالبات کارگران برخوردار نیستند.

۲. اپوزیسیون و گروههای مستقل کارگری:
گروهها و کنشگران مستقلی که به دلیل شکاف‌ها و گسست‌های ساختاری و ایدئولوژیک نسبتی با گروه قبلی ندارند و اغلب مطالبات و خواست‌های اپوزیسیون در داخل و خارج از کشور را نمایندگی می‌کنند. این دسته با فعالیت عمدتا به صورت مجازی فاقد هرگونه سازماندهی تشکیلاتی هستند. بیانیه‌ها و کارزارهای مطالباتی این گروه اغلب به دلیل درهم آمیختن مطالبات صنفی و سیاسی به خروجی رادیکالیزه شده‌ای منجر می‌شود که امکان جلب مشارکت حداکثری از میان بدنه کارگری را نداشته است.

مهمترین نقاط ضعف این کارزارهای این دو گروه را در گزارش داوطلب ببینید.