مروری بر اعتراضات کارگری برگزار شده در اسفند ماه ۱۴۰۲: «حداقل دستمزد» مهمترین دغدغه سالی که گذشت

گزارش داوطلب

در اواخر اسفند، دولت بی‌توجه به گزارش‌ها، کارزارها و درخواست‌ها و با نقض سه‌‌جانبه‌‌گرایی در مذاکرات مزدی، رقم نهایی را به صورت دستوری با ۳۵ درصد افزایش تصویب کرد تا بر آتش خشم کارگران بیافزاید. خشمی که در یک ماه گذشته نیز با برگزاری تجمعات و اعتصابات متعدد در محیط‌های کار و خیابان‌ها فریاد زده شد.

در آخرین ماه سال ۱۴۰۲، بیش از ۱۶۰ تجمع و اعتصاب کارگری دست کم در ۳۰ شهر کشور به ثبت رسیده است. در این بین بازنشستگان مخابرات با بیش از ۷۴، بازنشستگان تامین اجتماعی، صندوق بازنشستگی کشوری و بازنشستگان صنایع فولاد با بیش از ۳۵ و کارگران نفت، گاز و پتروشیمی با ۲۳ تجمع بیشترین تعداد تجمعات کارگری را در یک ماه گذشته سامان داده‌اند.

با این حال بیشترین اعتصابات در سطح کارگران راه‌آهن در اعتراض به تعویق در پرداخت حقوق و مزایا و تغییر در مفاد قراردادهای کار صورت گرفت که نشان می‌دهد کارگران شاغل در بخش حمل و نقل ریلی کشور چه در خطوط بین شهری و چه در قطارهای شهری روزهای پر التهابی را سپری می‌کنند.

علاوه بر اینها، یکی از خبرسازترین گروههایی که مطالبات خود را در آخرین ماه سال ۱۴۰۲ از طریق برگزاری تجمعات اعتراضی دنبال کردند، پرستاران بودند. شهرهای شیراز، قم، بوشهر و البرز شاهد گسترده‌ترین تجمعات پرستاران در اعتراض به شیوه اجرای تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری، پرداختی‌های کم و تبعیض میان کادر درمان بود.

مطالعات «داوطلب» از ارزیابی کمی و کیفی کنش‌ها با در نظر گرفتن اقداماتی چون تجمعات، اعتصابات و کارزارهای برگزار شده بیانگر نقاط قوت زیر در کنش‌هاست:

– تعدد و افزایش دامنه مطالبه‌گری در بین گروههای مختلف شاغلان و بازنشستگان
– تداوم روند مطالبه‌گری با وجود تهدیدها و سرکوب‌های گسترده فعالان کارگری
– افزایش دامنه حمایت و پشتیبانی سایر کارگران از فعالان و نمایندگان کارگری که در پی مطالبه‌گری با تعلیق، تنبیه و اخراج مواجه می‌شوند به ویژه در سطح کارگاه‌ها همچون مورد فولاد اهواز
– افزایش نسبی میزان آگاهی از تشریک مساعی و هماهنگی در پیگیری مطالبات مشترک (برگزاری تجمعات مشترک از سوی بازنشستگان تامین اجتماعی و بازنشستگان کشوری)
– استفاده بیشتر از ظرفیت رسانه‌ها و پلتفرم‌های داخلی برای جمع‌آوری امضا و راه‌اندازی کارزارهای مجازی در کنار استفاده روزافزون از ظرفیت رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی

با وجود این نقاط قوت، کماکان کارگران و بازنشستگان با مشکلاتی در زمینه پیگیری حقوق قانونی خود روبرو هستند که در زمره نقاط ضعف قرار می‌گیرد. از جمله این نقاط ضعف می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

– پراکندگی و فقدان هماهنگی در برگزاری اعتراضات ( به جز اعتراضات برگزار شده در سطح کارگران نفت، گاز و پتروشیمی که در یک سال گذشته نمونه نسبتا موفقی از هماهنگی در برگزاری اعتراضات را به نمایش گذاشته‌اند)
– فردمحوری و فقدان سازماندهی جمعی و تشکیلاتی
– بی‌توجهی به اهمیت استفاده از اهرم «ائتلاف» برای افزایش قدرت چانه‌زنی و امتیازگیری در مذاکرات

نقاط ضعف یاد شده با وجود «تهدید»هایی در مسیر مطالبه‌گری کارگران تشدید می‌شود.

داوطلب