احمد علوی
در حاکمیت استبداد ولایی که انتخابات فرمایشی و فرمالیستی “ریاست جمهوری” برگزار میشود، باندهای مافیا نقش مهمی را در این بازی انتخاباتی بازی می کنند. هر کدام از این باندها با استفاده از شبکههای نفوذ و منابع خود، در سیطره بر چگونگی توزیع رانت قدرت و سایر رانتها سهم دارند. این باندها در مسابقه برای کسب رانت رقابت و رفاقت دارند اما در عین حال برای سرکوب غیر خودها اتفاق و اتحاد دارند. باندهای یاد شده شامل مقامات و موسسات مذهبی، نظامی، اقتصادی و سیاسی هستند. برخی از عمده ترین این باندها و نقشی که بازی می کنند به قرار زیر است.
مقامات و موسسات حوزوی وابسته و مذهبی
مقامات و موسسات حوزوی وابسته و مذهبی، منبری ها و مداحان از اصلیترین باندهای قدرت در استبداد ولایی هستند. این گروهها از نفوذ مذهبی و حمایت اقشار وابسته به خود برای تثبیت موقعیت سیاسی و اقتصادی خود استفاده میکنند و به منابع اقتصادی و سیاسی گستردهای دسترسی دارند.
موسسات مذهبی: سازمانها و بنیادهای مذهبی که از منابع مشاع مردم برای گسترش نفوذ خود استفاده میکنند. بنیادهای به اصطلاح خیریه، مدارس حوزوی، موسسات فرهنگی و تبلیغاتی مثال های بارز بازیگران عرصه رانتبری در عرصه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی هستند.
مقامها و نهادهای امنیتی و نظامی
مقامات امنیتی و نظامی- اعم از موسسات اطلاعاتی، سپاه پاسداران و ارتش- یکی دیگر از مهمترین باندهای قدرت در استبداد ولایی هستند. این گروهها به واسطه قدرت نظامی و امنیتی خود، نفوذ گستردهای در سیاست و اقتصاد و امور اجتماعی کشور دارند.
مقامات اقتصادی
مقامات اقتصادی شامل افرادی هستند که به منابع مالی و اقتصادی گستردهای دسترسی دارند و از این منابع برای تقویت نفوذ و قدرت خود استفاده میکنند. از آن جمله است:. بازرگانان و تجار بزرگ: افراد و شرکتهای بزرگ که از امتیازات اقتصادی و تجاری ویژهای بهرهمند میشوند.
مدیران بنگاه های خصولتی: مدیرانی که بواسطه رانت ارتباط با مقاماهای بالا دستی پستهای مدیریتی را دریافته اند.
مدیران و مالکین صنایع کلان: صاحبان و مدیران صنایع بزرگ که با مقامات سیاسی و مذهبی ارتباط نزدیکی دارند
مقامات سیاسی
مقامات سیاسی شامل افراد و گروههایی هستند که در ساختار قدرت سیاسی و توزیع قدرت- مستقیم یا غیر مستقیم- نقش اساسی دارند و با استفاده از نفوذ خود، انتخابات را کنترل میکنند و منابع را به نفع خود توزیع میکنند. اعضای شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت، نمایندگان مجلس ولایی، اعضای قوه قضاییه. این مقامات به رانت قدرت سیاسی دسترسی دارند و از آن برای تقویت موقعیت سیاسی، اجتماعی و اجتماعی خود استفاده میکنند.
مخلص کلام
در حاکمیت استبداد ولایی ، باندهای مافیای قدرت شامل مقامات مذهبی، نظامی، اقتصادی و سیاسی هستند که هر کدام نقش مهمی در کنترل انتخابات فرمایشی و توزیع رانتها ایفا میکنند. این باندها از نفوذ و منابع خود برای تقویت موقعیت و قدرت خود استفاده میکنند و مانع از تحقق مشارکت شهروندان در توزیع قدرت، ثروت، منزلت، عدالت اجتماعی و توسعه پایدار جامعه میشوند. بطور مشخصتر مقامات مذهبی (مانند حوزویان بلندپایه وابسته و نهادهای مذهبی مانند بنیاد مستضعفان و ستاد اجرایی فرمان امام)، مقامات نظامی (مانند فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و اعضای پرنفوذ آن)، و مقامات اقتصادی (مانند بازرگانان بزرگ و مدیران بنگاههای دولتی و خصولتی، و خصوصی وابسته به حاکمیت) از جمله اعضای شبکه باندهای مافیای قدرت هستند که در کنترل انتخابات ولایی و توزیع رانت سیاسی نقش دارند.
