بعد از حمله تروریستی شبه نظامیان حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ ، حملات بی امان اسرائیل به گروه حماس در نوار غزه شروع شد که تاکنون ادامه دارد. در عین حال آتش بس چند مرحله ای نیز برای تبادل گروگان های اسرائیل با زندانیان فلسطینی که در اسرائیل زندانی هستند اجرایی شد، بدین آرزو که اتش بس دائمی بر قرار شده و ارتش اسرائيل از غزه خارج شود. افزون براین حزب الله لبنان از ۸ اکتبر ۲۰۲۳حملات راکتی و موشکی خود به شمال اسرائيل را شروع کرد که منجر به جابجائی بیش از ۶۰ هزار اسرائيلی از شمال اسرائيل گردید.
سیاست حماس این است که با اجرای این آتش بس اسرائيل از غزه خارج شود و حماس بتواند نیروهای سیاسی و نظامی خود را مجدداً بازسازی نماید. امّا، این نقشه حماس هرگز مورد قبول اسرائيل نبوده و نخواهد بود. اسرائيل با توجه به جنایات ۷ اکتبر، تصمیم دارد که مانع از به قدرت رسیدن مجدد حماس چه در وجه نظامی و یا سیاسی در غزه شود. برخی تحلیل گران براین باورند که اسرائيل قادر نخواهد بود یک تفکر را نابود کند، اگر چه با نیروی نظامی ممکن است بتواند از اعمال جنایتکارانه دیگری جلوگیری کند .
نیروهای نیابتی رژیم در خاورمیانه ازجمله در عراق، سوریه، لبنان یا شکست خورد، و یا بسیار ضعیف گشته و نمیتوانند کشور اسرائيل را مورد تهدید قرار دهند. اسرائیل موفق شد خطر از طرف غزه را متوقف کند، سپس به سراغ حزب الله لبنان که مجهزترین نیابتی رژیم بود رفت و در مدت کوتاهی موفق شد نیروی نظامی حزب الله و رهبران آن را از جمله شیخ حسن نصرالله و جانشین وی شیخ هاشم صفی الدین را نابود کند. با نابودی حماس و حزب الله لبنان، مقاومت نیروی نظامی بشار اسد در مقابل مخالفان وی بسرعت فرو پاشید و نظامیان روسیه و سپاه پاسداران از سوریه فرار کردند. از سویی نظام اسلامی بدلیل کشته شدن سرداران سپاه در سوریه از جمله نیلفروشان همراه با کشته شدن حسن نصرالله در لبنان و کشته شدن رهبر حماس در تهران، دو بار حملات موشکی با نام وعده صادق ۰۱ و ۲ را اجرا کرد که نتیجه سیاسی-نظامی مطلوبی در پی نداشت.
با توجه به متلاطم بودن وضعیت خاورمیانه، آیا میتوان با اطمینان گفت که نیروهای نیابتی رژیم غیرقابل بازسازی است؟ با توجه به وضعیت نابسامان سیاسی و اقتصادی در عراق، سوریه و لبنان میتوان گمانه زد که نظام اسلامی ممکن است با ارسال پول نقد بصورت دلار آمریکایی، گروه هایی را مجدداً استخدام نماید تا با اعمال تروریستی اقدام به آشوب در کشور سوریه و لبنان نمایند. قبلاً یادآور شده ایم دولت لبنان به منظور جلوگیری از ارسال پول نقد به لبنان مجوز دو پرواز هواپیمایی ایرانی ماهان که به صورت هفتگی از ایران به سمت بیروت میرفتند را لغو کرد. وزارت خارجه جمهوری اسلامی به اقدام لبنان واکنش نشان داد ولی دولت جدید لبنان نه تنها از تصمیم خود منصرف نشد بلکه لغو پروازها از ایران به سوریه و بالعکس را تا آینده نامعلومی تمدید کرد، و از قرار معلوم تعلیق پروازهای ماهان چمدان های دلار آمریکایی برای پرداخت حقوق و مزایای اعضای حزب الله لبنان بود، این ادعا مورد تأیید ارتش إسرائيل نیز قرارگرفت.
و باید در نظر داشت با توجه به نابسامانی امنیتی در خاورمیانه جلوگیری از ارسال پول نقد بصورت دلار به حزب الله لبنان و گروهای شورشی علوی در سوریه بسیار مشکل است. برابر با اطلاع، نظام اسلامی اکنون از طریق عمان، عراق و ترکیه این عمل پولشویی را انجام میدهد. از سویی جمهوری اسلامی بدلیل تحریم ها از نظر اقتصادی تحت فشار حدّ اکثری قراردارد و مردم ایران با مشکلات عدیده ی معیشتی روبرو هستند، بنابراین تهیه دلار برای ارسال به نیروهای حزب الله و سوریه در حالیکه رژیم در مضیقه قرار دارد بسیارمشکل مینماید. امّا، گویا دولت قطر در رقابت سیاسی با دولت عربستان سعودی بودجه لازم را در اختیار نهادهای وابسته به نظام اسلامی ایران قرار میدهد تا به حزب الله لبنان و شورشیان سوریه برسانند.
همچنین با شروع دولت جدید آمریکا، آقای ترامپ اعلام داشت که مردم غزه خانه و کاشانه خود در غزه را به دلیل مخروبه و غیر مسکونی بودن ترک کنند و ایشان اعلام داشت آمریکا کنترل غزه را بدست خواهد گرفت و با بازسازی غزه آنرا به رویریای خاورمیانه تبدیل خواهد کرد. پیشنهاد آقای ترامپ با واکنش تمام کشورهای آزاد و دمکراتیک جهان بویژه کشورهای عربی خاورمیانه قرار گرفت؛ پیشنهادی غیرقابل قبول و غیر قابل اجرا! در این راستا و احتمال شکل گیری مجدد نیروهای نیابتی، رهبر علی خامنه ای، روز پنجشنبه ۲۰ فوریه ۲۰۲۵، طرح آمریکا و طرح های دیگر مانند پیشنهاد مصر برای بازسازی غزه بدون کوچ شهروان غزه را احمقانه خواند. وی میگوید «اکنون افکار عمومی جهانی به نفع فلسطین است و در این شرایط هیچ طرحی بدون رضایت مقاومت و مردم غزه، به سرانجام نخواهد رسید.» در این راستا نخست وزیر پیشین إسرائيل طرحی مشابه طرح مصر پیشنهاد داده که کشور مصر بازسازی غزه را مدیریت و برای چندین سال امنیت غزه را عهده دار خواهد بود.
خامنه ای در نشست پنجشنبه خود، زیاد النَّخالة دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین و هیأت همراه او را نیز به حضور پذیرفته بود. وی در این دیدار با تبریک پیروزی مقاومت در غزه، تاکید کرد که کار بزرگ رهبران و رزمندگان مقاومت فلسطین در «اتحاد و انسجام» و «ایستادگی» در مقابل دشمن و به پیش بردن روند پیچیده مذاکرات و همچنین صبر و استقامت مردم، مقاومت را در منطقه سربلند کرد (۱)!. وی این سخنان را وقتی اعلام میدارد که نه تنها غزه بطور کامل ویران است، بیش از ۴۶ هزار نفر فلسطینی شامل زن و کودک کشته شده اند و منطقه جنین در ساحل باختری رود اردن نیز از هم پاشیده و کشور اسرائیل برای کنترل این مناطق تجهیزات نظامی زمینی مانند توپ و تانک به ساحل باختری اعزام داشته است.
خامنه ای شیوه شبه نظامیان حماس برای تحویل دادن گروگان های إسرائيل را مجسّم کننده عظمت مقاومت در مقابل چشم جهانیان خواند و افزود «اکنون افکار عمومی جهانی به نفع فلسطین است و در این شرایط هیچ طرحی بدون رضایت مقاومت و مردم غزه، به سرانجام نخواهد رسید.» دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین هم برای خشنودی خامنه ای گفت، «وحدت و انسجامِ» میدانی و سیاسی گروههای مقاومت فلسطینی و حزب الله لبنانی یکی از عوامل تاثیرگذار در پیروزی غزه است و ضمن ارائه گزارش از آخرین تحولات غزه و کرانه باختری و روند مذاکرات و توافق بدست آمده، تاکید کرد جهاد اسلامی هیچ گاه مسیر مقاومت را فراموش نخواهد کرد و بهعنوان سربازان مقاومت، این مسیر را ادامه خواهند داد. مشاهده می شود این جنایتکاران هرگونه احساسی برای مردم ستم کشیده غزه و منطقه ندارند. غزه ویران است، حماس در غزه دیگر وجود خارجی نخواهد داشت و حزب الله لبنان نیروی نظامی خود را از دست داده، کشور لبنان با انتخاب رئیس جمهور و نخست وزیر جدید کوشش دارند حزب الله را مجبور کنند سلاح خود را به زمین بگذارد و تنها بعنوان یک سازمان سیاسی در لبنان موجودیت داشته باشد.
اگر بخواهیم نظری بوضعیت کنونی کشور ایران داشته باشیم، آیت الله علی خامنه ای هیچ احساسی در برابر مردم ایران ندارد. برابر با گزارشی در رسانه اصول دفاع از دمکراسی، دو گروه حقوق بشری روز ۲۱ فوریه، مشترکاً گزارشی منتشر کرده که رهبری ایران در سال ۲۰۲۴ میلادی لااقل ۹۷۵ نفر را با جرایم نادرست و اکثراً بدون وکیل مدافع به جوخه اعدام سپرده است (۲). این قتل عام مردم ایران با مقایسه با سال میلادی ۲۰۲۳ هفده در صد افزایش داشته است. در این گزارش آمده که حداقل پنج نفر از اعدام شدگان «از ناتوانیهای روانی اجتماعی و فکری رنج میبردند». ۵۰۳ نفر از اعدام شدگان با جرایم مواد مخدر اعدام شده اند ولی دفتر مبارزه با مواد مخدر و جنایت سازمان ملل در این باره سکوت کرده است. جواد رحمان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در ایران در پیش گفتار گزارش خود اعلام داشته از ژوئیه ۲۰۱۸ تا ژوئیه ۲۰۲۴، جرایم مرتبط با مواد مخدر هیچ گاه نمیتواند مبنایی برای مجازات اعدام بر اساس میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی باشد و ایران یکی از امضا کنندگان آن میثاق است.
گزارش اعلام می دارد رژیم اسلامی پس از تحمل شکست در خاورمیانه برای جلوگیری از اعتراضات و تظاهرات میدانی برای خاموش کردن صدای مردم از تاکتیکهای سنگین علیه ناراضیان در داخل کشور استفاده می کند. از این منظر، اتکای سردمداران نظام اسلامی به مجازات اعدام یک ابزار داخلی ترور است. افزایش اعدامها در سال ۲۰۲۴ نشان میدهد که تهران در تلاش است تا مردم ستمدیده را از به چالش کشیدن رژیم بازدارد. نظام اسلامی از به چالش کشیده شدن در باره شکست نیابتی هایش از جمله حماس، حزب الله لبنان و سقوط بشارالاسد در سوریه رنج میبرد، و نگران است شکست باعث خیزش مردم در داخل کشور شود.
از سویی نظام اسلامی سعی دارد از فرصت ها برای سرپوش گذاردن بر شکست رژیم در خاورمیانه استفاده کند. در این راستا از فرصت به خاک سپاری حسن نصرلله دبیر حزب الله لبنان که توسط بمباران هوایی اسرائیل کشته شد استفاده کرده و مراسم را پیروزی حزب الله لبنان اعلام داشت. فرمانده سپاه پاسداران سرلشگر حسین سلامی کشته شدن نصرالله را «محصول زنده و اِمروزین عاشورای حسینی اعلام داشت.» به گزارش خبرنگار دفاعی ایرنا، سلامی شامگاه یکشنبه ۵ اسفندماه ۱۴۰۳ در مراسم بزرگداشت نصرالله و جانشین وی آنها را «دو شخصیت ممتاز که نماد درخشان مقاومت در امت اسلام در شرق مدیترانه بودند اعلام داشت (۳). این سردار بی خرد رهبر یک گروه تروریستی شناخته شده در جهان را حکیم، اهل تدبیر، جامعه شناس و روانشناس نیرومند قلمداد کرد!. افزون براین سلامی اظهار داشت سرانجام غزه با مقاومت عجیب و با مقاومتی که تاریخ همانند آن را سراغ ندارد، با حمایت مقاومت عراق، یمن، لبنان و عملیات وعده صادق پیروز است!.
لازم است یادآور شویم برای خاک سپاری حسن نصرالله و هاشم صفی الدین از رئيس جمهور ایران دعوتی بعمل نیامد. سردار قالیباف، رئيس مجلس اسلامی، از طرف نبی بری رئیس مجلس لبنان دعوت شده بود. عباس عراقچی وزیر امورخارجه هم بدون دعوت به لبنان سفر کرد. قالیباف فرصت یافت با رئیس جمهور لبنان ملاقاتی داشته باشد. پیام رئیس جمهور لبنان به قالیباف این بود که مردم لبنان از جنگهای نیابتی در لبنان خسته شده اند. بعبارتی رئيس جمهور لبنان میگوید «برید گم شوید و دست از سر مردم فلک زده لبنانبردارید.»
با توجه به مراتب بالا مشخص است تا نظام اسلامی در ایران حکومت می کند، نه مردم ایران و نه بقیه ملل خاورمیانه زندگی در صلح، آرامش و رفاه اجتماعی را تجربه نخواهد کرد. همچنین برای عبور از رژیم، وجود یک الترناتیو که مورد قبول مردم ایران و جهان دمکراتیک قرار گیرد لازم است و بدون آن امکان پذیر نخواهد بود. البته تغییر نظام سیاسی میتواند با انقلاب مردمی هم رخ دهد که به الترناتیو نیازی ندارد و میتواند در کوتاه مدت انجام شود. ولی باید توجه داشت اگر تغییر نظام با انقلاب رخ دهد، ساختار حکومتی بعد از انقلاب را نمی توان بوضوح پیش بینی کرد. نمونه بارز آن، اگر بتوان آن را انقلاب دانست، شکست حکومت بشار اسد در سوریه است. گروهی انقلابی به نام هیئت تحریر شام بدلیل حکومت دیکتاتوری اسد، جنگ داخلی و بستوه آمدن مردم سوریه، با سرعت کشور سوریه را درنوردید. امّا، مشخص نیست با توجه به ساختار اجتماعی سوریه و تکثر اقوام، حکومت آینده سوریه چگونه حکومتی خواهد بود تا بتواند به نیازمندیهای مردم سوریه بطور مساوات و عادلانه جوابگو باشد.
از سوئی مدت ۴۶ سال است که اپوزیسیون نظام اسلامی در داخل و خارج از ایران با فراز و نشیب ها روبرو بوده، امّا نتوانسته همگرایی داشته باشد. درحالی که مردم ایران با قیام نه به انتخابات سال ۱۳۸۸ که به جنبش سبز شناخته شد، جنبش نه به گرانی بنزین و ناترازی هزینه معیشتی خانواده که از مشهد شروع شد، اعتراضات ۹۸ برآمده از فشار فقر و استیصال بر لایه های کم درآمد جامعه، بویژه جنبش مهسا «زن زندگی آزادی» که بطور خودجوش با کشته شدن مهسا امینی، سال ۱۴۰۱، نشان داده اند که پتانسیل اعتراضات میدانی و اعتصابات سراسری برای عبور از نظام اسلامی را دارند. ولی بدلیل نبود رهبر یا شورای رهبری مورد اعتماد مردم، نظام اسلامی این جنبش ها را سرکوب کرده است.
در هنگام جنبش «زن-زندگی-آزادی» و حرکات اعتراضی داخل و خارج از کشور شاهد نشست گروهی در دانشگاه جورج تان آمریکا بودیم که امیدواری بین مردم و اپوزیسیون نظام را در پی داشت، ولی متأسفانه بدلیل عدم همگرایی لازم این گردهمائی هم راه بجایی نبرد و از هم گسست، بویژه هواداران شاهزاده رضا پهلوی این امیدواری را به یأس مبدل ساختند. ولی علارغم کج فهمی و اشتباهات اجتناب پذیر! جنبش «زن-زندگی-آزادی» در داخل و خارج از ایران همچنان ادامه دارد.
با انتخاب مجدد آقای دونالد ترامپ و پیام های وی که فشار حدّ اکثری بر رژیم ایران وارد خواهد کرد، به سپهر سیاسی مخالفان نظام اسلامی نفسی تازه دمیده است. پادشاهی خواهان روز یکشنبه ۲۸ بهمن نشستی با نام همگرایی مونیخ، پس از آنکه شاهزاده رضا پهلوی را به کنفرانس امنیتی مونیخ دعوت نکردند برقرار کردند و در بیانیه پایانی این نشست آمده است برخی از سازمان های مخالف نظام اسلامی وی را از طرف مردم ایران «رهبر انقلاب ملی و دوران گذار» انتخاب کرده اند.
شاهزاده رضا پهلوی هم در بیانیه ای که در حساب ایکس (توییتر سابق) خود منتشر شد و در رسانه اینترنتی رادیو فردا در روز ۲۴ فوریه ۲۰۲۵ بازتاب یافت (۴)، نوشته است «در نشست همگرایی مونیخ، نمایندگان سازمانهای شرکت کننده توانستند در یک فرایند شفاف و در مقابل دیدگان میلیونها ایرانی، بر سر اصول و چارچوب همکاری به توافق و اجماع رسیدند و آغاز همکاری شان را اعلام داشتند. این سازمانها اینک متعهد شدهاند که پیرامون طرحهای مشخص و پروژههای عملی با یکدیگر همکاری کنند و به مردم گزارش کار بدهند. وی اظهار داشته این آغاز راه است و در به روی سازمانهای دیگر که در این نشست حضور نداشتند اما میخواهند بخشی از راه حل باشند، باز خواهد بود.»
همچنین شاهزاده رضا پهلوی، در مصاحبه ای پیشبینی کرد که ایران «در آستانهٔ انقلابی مانند انقلاب سال ۱۳۵۷ است» و برای هموار کردن راه این «انقلاب» خواستار کمک کشورهای غربی شد. وی در مصاحبه خود با روزنامه بریتانیایی «تلگراف» که روز یک شنبه، پنجم اسفند، منتشر شد میگوید «دریچه ای حیاتی باز شده که ممکن است فقط چند ماه باز بماند» و به همین دلیل «اکنون وقت عمل است.» روزنامه «تلگراف» با ذکر اینکه هواداران شاهزاده پهلوی تلاشهایی برای جلب موافقت کشورهای جهان غرب انجام دده اند امّا «بااینحال، متقاعد کردن این دولتها همیشه آسان نبوده است.»
در پایان لازم است یادآور شویم مجهولات بسیاری در معادله نجات ملت و کشور ایران وجود دارد. از جمله سفر وزیر امورخارجه روسیه سرگٍئی لاوروف، سه شنبه ۲۵ فوریه به تهران است. وی نشستی با سران نظام اسلامی بویژه وزیر خارجه داشت که گمانه زنی های بسیاری در پی داشت. از جمله قبل از این ملاقات، وزارت خارجه مشکل اتمی ایران را با تریکای اروپایی از جمله انگلستان، فرانسه و آلمان پیگیر بود ولی بعد از ملاقات برابر با رسانه های همگانی ایران هرگونه مذاکره در باره برنامه هسته ایران با همان اعضای برجام سال ۲۰۱۵ که روسیه و چین را نیز شامل میشود پی گیری خواهد شد. این رویکرد بیانگر آن است که سیاست خارجی ایران استقلالی ندارد و از سیاست خارجی روسیه متأثر است.
بهر روی همانگونه که قبلاً یادآور شده ایم وضعیت سیاسی- اقتصادی ایران بحرانی و ملت و کشور در خطر بسیار جدّی قرار دارد. برای عبور از این بحران و برگشت کشور و مردم ایران به جایگاه جهانی خود راهی بجز عبور از این رژیم جنایتکار باقی نمانده است. برای عبور از نظام اسلامی نیز آلترناتیو آن باید در داخل ایران شکل بگیرد، ولی در حال حاضر با گسیختگی اپوزیسیون بسختی می توان چشم انداز روشنی را برای آن تصور کرد. بیانیه نشست همگرایی مونیج و انتخاب شاهزارده رضا پهلوی باصطلاح بعنوان «رهبر انقلاب ملی و دوران گذار» نیر راهکاری برای ایجاد آلترناتیو نظام اسلامی نخواهد بود؟
ناخدا محمد فارسی
۱ مارس ۲۰۲۵
1 – https://www.irna.ir/news/85755149/
2 – https://mail.google.com/mail/u/1/#inbox/FMfcgzQZTMQSjVBXZNwCPfjmhkbWtzTl
3 – https://www.irna.ir/news/85760357/
4 – https://www.radiofarda.com/a/iran-s-crown-prince-my-country-is-on-the-brink-of-a-revolution-like-that-of-1979/33325633.html
