اگر قطعیهای برق بهار امسال را مشابه سال گذشته و نرخ تورم را هم مشابه سال پیش در نظر بگیریم تنها، خسارات قطعی برق در بهار ۱۴۰۴ (با فرض ۳۰ روز قطعی) معادل حدود ۵.۵ درصد تولید ناخالص داخلی ایران است.
بیشتر خسارات نیز متوجه صنایع غذایی، دامداریها و مرغداریها بوده و صنایع مادر، فولاد و سیمان و پتروشیمی.
گزارشها نشان میدهد ناترازی برق در ایران در کوتاهمدت حدود ۱۰,۰۰۰ مگاوات و در بلندمدت حداقل ۲۰,۰۰۰ مگاوات است.
با فرض اینکه قطعیهای بهار ۱۴۰۴ ناشی از کمبود ۱۰,۰۰۰ مگاوات باشد و این کمبود بهصورت متناوب (مثلاً ۴ ساعت در روز) رخ دهد، میتوان، توان مورد نیاز برای جبران را محاسبه کرد.
ایران بهطور متوسط سالانه ۱,۸۰۰ تا ۲,۲۰۰ کیلوواتساعت بر مترمربع تابش خورشیدی دریافت میکند.
با فرض میانگین ۲,۰۰۰ کیلوواتساعت بر مترمربع در سال و راندمان متوسط پنلهای خورشیدی (حدود ۲۰٪)، هر مترمربع پنل خورشیدی سالانه حدود ۴۰۰ کیلوواتساعت برق تولید میکند.
برای تولید ۱.۲ تراواتساعت (۱,۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ مگاواتساعت) در سال میتوان محاسبه کرد که برای جبران کمبود ۱۰,۰۰۰ مگاوات در ۴ ساعت روزانه، یک نیروگاه خورشیدی با ظرفیت حدود ۸,۰۰۰ مگاوات مورد نیاز است. که با پنلهای خورشیدی با تکنولوژی متوسط معادل مساحت ۱۲ هزار هکتار است.
اگر با نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق که در حال ساخت است مقایسه کنم میتوان تخمین زد که هزینه تخمینی برای احداث یک نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۸,۰۰۰ مگاوات و مساحت ۱۲,۰۰۰ هکتار حدود ۶۲۴,۴۰۰ میلیارد تومان (معادل ۱۰.۴ میلیارد دلار) است.
این شامل هزینههای تجهیزات، زمین، زیرساخت، نیروی کار، و سیستمهای مانیتورینگ میشود. این مبلغ ۶.۲۰٪ از تولید ناخالص ملی سال گذشته ایران است.
متغیرهای متفاوتی هستند که در این تحلیل میتواند موثر باشد اما آنچه در مجموع درست و دقیق است این نکته است که خسارتی که امروز برای کمبود انرژی متوجه صنایع کم جان است با یک سرمایه گذاری میان مدت میتوانست قابل پیشگیری باشد. سالهاست در مورد ضرورت توانمند کردن نهادهای صنعتی به استفاده از منابع انرژی متفاوت و پایدار و بازچرخانی آب صحبت شده است اما مانند همه تصمیمات زیربنایی آنقدر به تعویق انداخته شد که امروز برای ساخت آن هم زمان و هم هزینه ای بسیار زیادی نیاز است.
زمان از دست رفته و فرسودگی اغلب صنایع در ایران نیز با این توسعه نیافتگی هم افزایی دارد.
اعظم بهرامی
