وطن! آن شب که فرزندانَت را زدند… قیام ۱۸ تیر ۱۳۷۸؛ خیزش دانشجویان و مردم تهران علیه استبداد

در نخستین ساعت‌های بامداد روز ۱۸ تیر ۱۳۷۸، جمع زیادی از دانشجویان ساکن در خوابگاه‌های امیرآباد تهران، در اعتراض به فضای اختناق و سرکوب، دست به تظاهرات ضدحکومتی زدند و شعارهایی علیه نظام سر دادند.

در واکنش به این حرکت، نیروهای یگان ویژه ضدشورش با محاصره منطقه، به خوابگاه‌های دانشجویی حمله کردند. آن‌ها با شلیک گاز اشک‌آور، استفاده از سلاح گرم و ضرب‌وجرح گسترده با باتون، خشونت کم‌سابقه‌ای علیه دانشجویان به‌کار بردند.

در جریان این حمله، ۳ تن از دانشجویان جان خود را از دست دادند، بیش از هزار نفر زخمی شدند و نزدیک به هزار نفر نیز توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند. در پی این وقایع، دانشجویان خواستار استعفای وزیر کشور وقت، عبدالله نوری، شدند.

در روز ۱۹ تیر، هزاران دانشجو با تکرار شعارهای معروف دوران انقلاب از جمله «می‌کشم، می‌کشم، آن‌که برادرم کشت» و «توپ، تانک، مسلسل، دیگر اثر ندارد»، به اعتراضات خود ادامه دادند. در این تظاهرات نیز یک دانشجو بر اثر شلیک مستقیم نیروهای امنیتی از ناحیه چشم مجروح شد و ساعاتی بعد جان باخت. تا آن روز، شمار کشته‌شدگان قیام به ۷ نفر رسید.

دامنه این خیزش به ۱۷ شهر دیگر کشور گسترش یافت. در تبریز نیز تظاهرات دانشجویی به کشته‌شدن یک نفر، مجروح شدن ده‌ها تن و بازداشت صدها دانشجو منجر شد.

در روزهای پس از آن، اعتراضات با پیوستن گسترده جوانان و مردم تهران به اوج خود رسید. در یکی از نمادین‌ترین اقدامات، محل برگزاری نماز جمعه در دانشگاه تهران ـ که از آن به‌عنوان تریبون تبلیغاتی نظام یاد می‌شد ـ به آتش کشیده شد.