(یادداشت راهبردی ۲۵ تیر ۱۴۰۴)
امروز، اسرائیل در یک حمله کمسابقه مراکز حساس امنیتی دمشق را بمباران کرد. اما ماجرا خیلی فراتر از دفاع از دروزهاست.
دولت جدید سوریه با حمایت عربستان و ترکیه و چراغ سبز آمریکا در تلاش بود کنترل جنوب کشور (بهویژه استان سویدا) را دوباره به دست بگیرد. دیدار احمد الشرع با ترامپ و لغو یا تعلیق تحریمهای واشنگتن هم باعث شده بود دولت تازهتأسیس سوریه در آستانه بازسازی اقتدار و مشروعیت در داخل و خارج قرار گیرد.
اسرائیل دقیقاً در همین مقطع وارد عمل شد؛ چرا؟
۱.سطح میدانی – فوری
• ضربه به قدرتگیری بیشازحد دولت احمد الشرع در جنوب سوریه؛ دولت جدید اگر بتواند امنیت را برقرار و اقتدار خود را در مناطق دروزنشین تثبیت کند، برای اسرائیل تهدیدی بالقوه میشود.
• درگیری اخیر میان دولت الشرع و شبهنظامیان دروزی، اسرائیل را نگران کرد که دمشق دوباره با مشروعیت بینالمللی و حمایت عربها قدرت بگیرد.
۳.سطح عملیاتی – منطقهای
• اسرائیل نمیخواهد دولت جدید سوریه—با حمایت امریکا و عربستان—بتواند در جنوب سوریه ساختار امنیتی باثباتی ایجاد کند. چون این باعث میشود نفوذ اسرائیل بر گروههای محلی (بهویژه دروزها) کاهش یابد. ضمن این که نگران حضور و نفوذ ترکیه در مرزهای شمالی خود بود که جای ایران را بگیرد.
• دولت احمد الشرع با داشتن حمایت سیاسی جدید از امریکا و عربستان میتواند در آینده به بازیگر بالقوهتر در تحولات مرز جولان تبدیل شود.
۳.️ سطح راهبردی – بلندمدت؛ اسرائیل با این حمله میخواهد:
• به دولت الشرع هشدار دهد که کنترل کامل جنوب سوریه (سویدا و درعا) بدون در نظر گرفتن منافع اسرائیل ممکن نیست.
• توازن میان گروههای محلی (دروزیها، سلفیها، عشایر) را به هم بزند و اجازه ندهد دولت جدید سوریه یک ارتش یا ساختار امنیتی قدرتمند بازسازی کند.
• از قدرت گرفتن احتمالی محور ضد اسرائیلی در پوشش دولت جدید سوریه جلوگیری کند. حتی اگر الشرع اکنون نزدیک به امریکا باشد، این امکان وجود دارد که برای بقا مجبور به همکاری تاکتیکی با جریانهای ضد اسرائیلی شود.
۴.چرا الآن؟
• دولت الشرع پس از لغو تحریمها در موقعیت تقویت مشروعیت داخلی بود. اگر میتوانست بحران سویدا را با زور و مصالحه حل کند، تثبیت قدرتش قطعیتر میشد.
• اسرائیل دقیقاً در اوج عملیات دولت جدید علیه شبهنظامیان دروزی وارد عمل شد تا هم دولت الشرع را تضعیف کند و هم جایگاه خود را بهعنوان حامی اقلیتها (دروزیها) تثبیت کند.
نکته راهبردی: حمله امروز اسرائیل به دمشق در واقع اقدامی است برای مهار قدرتگیری دولت احمد الشرع در جنوب سوریه.؛ هشدار به دمشق جدید که کنترل جنوب باید با ملاحظات اسرائیل انجام شود.؛ حفظ نفوذ اسرائیل بر گروههای دروزی. و در نهایت، مدیریت تعادل جدید منطقهای بعد از سقوط بشار اسد و بازگشت نسبی سوریه به مدار عربی و غربی.
اسرائیل از بازگشت دولت مرکزی باثبات حتی اگر همپیمان امریکا باشد، در مرزهای جولان احساس خطر میکند؛ چون قدرت دولت در دمشق –هر دولتی که باشد– نهایتاً برای اسرائیل محدودیتآفرین است.
🆔 (https://t.me/Strategic_Reviews)
