مرضیه حاجی هاشمی
شروط اروپا برای تعویق فعال سازی مکانیسم ماشه به هیچ وجه غیرمعقول نیست، اینکه بازرسان آژانس به سایتهای هستهای به ویژه نطنز، فردو و اصفهان بازگردند تا وضعیت سایتها شفاف شود، سرنوشت اورانیوم غنی شده فراتر از تعهد برجام نیز شفاف سازی شود و سوم مسیر دیپلماسی به ویژه با آمریکا از سر گرفته شود.
اگر دستگاه دیپلماسی نتواند مسیر دیپلماسی را طی کند، سوال اینجاست پس فلسفه وجودیش چیست؟
دستگاه دیپلماسی حتی در زمانه جنگ نیز هر لحظه باید آماده گفتگوهای دیپلماتیک؛ حتی با دشمن در حال جنگ باشد و به هیچ وجه مسیر دیپلماتیک را ترک نکند؛ وگرنه از ماهیت خود در تعامل دور شده و به سمت تقابل میرود. توان تقابل، حسن ذاتی و ماهیت نظامیان و توان تعامل ویژگی ماهوی دستگاه دیپلماسی است.
در دیپلماسی، ذکاوت، عقلانیت، پویایی، ابتکار و انعطاف در خدمت منافع ملی، لازمه توان تعامل است. اینکه دولتی قادر به تعامل با دیگر بازیگران عرصه بین المللی در هر سطحی که باشند، نیست، نشان از این دارد که دستگاه دیپلماسی دچار فلج مغزی شده است و قادر به بهرهگیری از ابزارهای دیپلماتیک برای دور نگه داشتن کشور از مسیر تقابل نیست.
زبان یک دیپلمات، زبان یک نظامی نیست. اگر قرار باشد، تمام اندامها در یک ارگانیسم یک کارکرد داشته باشند و با محیط بیرونی به یک شکل تعامل کنند، محرک را مانند یکدیگر درک کنند و پاسخی واحد بدان بدهند؛ نه اینکه پاسخی دهند متناسب با کارکردشان و در خدمت کارآمدی کل ارگانیسم، این اندامواره به شدت دچار ناکارآمدی و ضعف خواهد شد و گویی ویژگی حیات را از دست میدهد یا در وضعیت حیات نباتی قرار میگیرد.
اینکه دستگاه دیپلماسی چنان کودکی لجوج مدام یک جمله را تکرار کند، این نشانه کاملی از عدم بلوغ سیاسی یک نظام حکمرانی و بیتوجهی کامل این دستگاه به ماهیت ذاتی خود است که همانا توان حل چالشهای محیط حیات سیاسی یک ملت در فضای بینالمللی و تعامل جهانی میباشد، درست مانند کودکی که قادر به تعاملات بالغانه با محیط زندگی خود و کنشکری در مناسبات اجتماعیاش نیست.
دستگاه دیپلماسی که از مذاکره نگران باشد، پیشاپیش، اصرار بر غیرمستقیم بودن آن دارد و این یا نشان از قهر نابالغانهاش است یا ترس ذاتی ناشی از غیرماهرانه بودنش؛ وگرنه گفتگو و مذاکره نشان از قدرت ذاتی هر دیپلمات و ابزاری برای مانور عقلانیت، هوشمندی و چاره جویی یک نظام حکمرانی است؛ در غیر این صورت چنین دیپلماتی باید به پادگان برود و دست بر ماشه بگذارد؛ نه در پی خنثی کردن آن!
