از سرنگونی تا بازسازی: گفت‌وگوی سردیا پاپوویچ درباره راهبرد واقعی تغییر در ایران

در گفت‌وگویی که لادن بازرگان با سردیا پاپوویچ، از چهره‌های برجسته جنبش‌های نافرمانی مدنی، انجام داده و در سایت بنیاد شیرین عبادی منتشر شده، مسائلی راهبردی پیرامون تغییر در ایران پس از جنگ ۱۲ روزه مطرح شدند که توجه به آنها ضرورت دارد. پاپوویچ در این گفتگو به دوران پساجنگ به مثابه «نقطه عطف» اشاره کرد: موج همبستگی کوتاه‌مدت با حکومت فرو می‌نشیند و سرخوردگی عمومی از ناکارآمدی و فروپاشی خدمات بالا می‌گیرد. از نظر او، درست همین‌جا باید چشم‌انداز «بعد از جمهوری اسلامی» را روشن و ملموس روی میز گذاشت: مسیر سه‌گانه‌ی «پاسخ‌گویی، رفاه اقتصادی، دموکراسی»، با ابزارهایی چون رفراندوم برای تغییر قانون اساسی، استقلال قوه قضاییه، آزادی رسانه و انتخابات آزاد؛ تمرکزی که از دعواهای هویتی به مسائل معیشتی و اداره کشور برگردد.

در بخش سازمان‌دهی، پاپوویچ بر ساختن ائتلافی چشم‌اندازمحور به‌جای رهبرمحور تأکید کرد: مانیفستی مشترک که گروه‌های متنوع را تا «ایستگاه مشترک» حاکمیت قانون کنار هم نگه دارد. او دیاسپورا را دارای مزیتی تعیین‌کننده دانست: «بزرگ فکر کنید، کوچک شروع کنید»؛ هسته‌های ۱۵ تا ۳۰ نفره حول آن مانیفست بسازید، به هم متصلشان کنید، منابع جمعی فراهم کنید و پل‌های امن حمایتی به داخل بزنید.  او همچنین توصیه کرد جنگ روایت رژیم («مزدوری/دخالت خارجی») با «میهن‌دوستی عقلانی» پاسخ داده شود: نه به جنگ، بله به صلح و رفاه قابل سنجش.

در مورد کنشگری، پاپوویچ تصریح کرد: تغییر پایدار از مسیر نافرمانی مدنی سازمان‌یافته و بی‌خشونت می‌گذرد؛ اعتصاب‌های هماهنگ در بخش‌های کلیدی، به‌ویژه نفت، اهرم واقعی فرسایش قدرت است و گذارهای غیرخشونت‌آمیز به‌مراتب بیشتر به دموکراسی پایدار می‌انجامند. او یادآور شد که مشارکت منظم تنها ۳.۵ درصد جمعیت، اگر سازمان‌دهی و نقشه راه روشن داشته باشد، می‌تواند توازن قوا را به چالش بکشد.

متن کامل این مصاحبه را در وب‌سایت بنیاد شیرین عبادی بخوانید.

@ShirinEbadiofficial

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»