طبق تازهترین آمار رسمی از طرح آمارگیری نیروی کار در تابستان ۱۴۰۴، بحران بیکاری در ایران ابعاد نگرانکنندهای پیدا کرده است.
بر اساس دادههای منتشرشده، جمعیت در سن کار کشور حدود ۶۶ میلیون نفر برآورد شده که از این میان، تنها ۲۶ میلیون و ۹۳۹ هزار نفر در گروه «فعال اقتصادی» قرار دارند؛ یعنی کسانی که یا شاغلاند یا در جستوجوی کار.
از این جمعیت، ۲۴ میلیون و ۹۵۸ هزار نفر شاغل و یک میلیون و ۹۸۰ هزار نفر بیکار هستند. اما در مقابل، ۳۹ میلیون نفر از مردم در سن کار، نه شغلی دارند و نه به دنبال کارند؛ به عبارتی از چرخه اقتصاد کنار گذاشته شدهاند.
با در نظر گرفتن جمعیت بیکار و غیرفعال، در مجموع بیش از ۴۱ میلیون نفر از ایرانیان در سن کار، عملاً بیکار و بیدرآمدند — آماری تکاندهنده که نشان میدهد بیش از نیمی از نیروی انسانی کشور بلااستفاده مانده است.
کارشناسان بازار کار میگویند این اعداد فقط نشانه بیکاری نیست، بلکه گواه سقوط امید به اشتغال، فرار جوانان از بازار کار، و ناکارآمدی سیاستهای اقتصادی دولت است.
به گفته یکی از تحلیلگران اقتصادی، «وقتی شغل پایدار وجود ندارد و تورم نفس مردم را بریده، دیگر حتی جستوجوی کار هم بیمعنا میشود؛ و این یعنی فروپاشی واقعی در بازار نیروی کار.»
