اعلام مطالبات و منتظر شدن برای براورده شدن آن‌ها یک استراتژی شکست‌خورده است. رییس‌جمهور آینده را چگونه پاسخگو کنیم؟

صرف‌نظر از شرکت‌کردن و یا نکردن‌ مطالبه‌گران در انتخابات، درک ساز و کار کارزارهای مطالبه‌گرانه به آن‌ها کمک می‌کند اشتباهات همیشگی را تکرار نکنند.

تنظیم مواضع و خواسته‌های گروه‌های کارگری به نامزدهای رقیب انتخابات ریاست جمهوری که امروز برنده‌اش اعلام شد، به چارچوب روشن، شفاف و متوازن نیاز دارد تا منافع کارگران و عموم مردم در نظر گرفته شود. هرچند صدور بیانیه، منشور، قطعنامه و یا راه‌اندازی کارزارهای مطالبه‌گری از جمله اقداماتی است که منعکس کننده مطالبات کارگری است به ساز و کار روشن و مقدماتی نیاز دارد.

این مطلب در مقطع قبل از انتخابات نوشته شده است و حالا زمان آن است که ببینیم چگونه باید مطالبه‌گری کرد، کدام ساز و کارها را می‌توان ایجاد کرد، چه فرصت‌هایی در مرحله پیش از انتخابات از دست رفته است و تا چه اندازه قابل جبران است.

در این مطلب، مقایسه کنید که کدام یک از گزینه‌هایی که به رییس‌جمهور و یا ساز و کارهای اجرایی تغییر پیدا کرده، چه تاثیری بر کارکرد‌های مطالباتی می‌گذارد. پس هر بار با دیدن ترکیب «نامزدهای ریاست جمهوری» باید پرسید کدام ترکیب و یا ساز و کار باید جایگزین آن شود.

۱- شفافیت و روشنگری

تمامی مطالباتی که گروه‌های کارگری از نامزدهای ریاست جمهوری مطرح می‌کنند باید برای اطمینان از شفافیت، علنی شود. همچنین هرگونه مذاکره یا توافقی که بین گروه های کارگری و نامزدها حاصل شود باید مستند شود و در اختیار عموم قرار گیرد.

۲- معیارهای حقوقی و اخلاقی

مطالبات باید با حقوق بنیادین کار، قوانین مبارزه با فساد و استانداردهای اخلاقی مطابقت داشته باشد و تضمین کند که خواسته‌ها به ضرر کارگران و یا منافع عمومی نباشد. این شیوه مطالبه‌گری البته باید از طریق یک فرآیند دموکراتیک شامل عضویت و… تدوین شود تا این گروه‌ها دیدگاه اکثریت را نمایندگی کنند. در تنظیم این مطالبات باید توجه کرد که منافع متنوع گروه‌های مختلف از جمله کارگران غیررسمی و یا کارگران مهاجر، زنان و سایر گروه های به حاشیه رانده شده، در نظر گرفته شود.

۳- امکان‌سنجی و ارزیابی
تقاضاها باید با مطالعات امکان‌سنجی همراه باشد که عملی بودن و تأثیر اقتصادی بالقوه آن‌ها را ارزیابی کند. با انجام یک تجزیه و تحلیل کامل هزینه و فایده می‌توان مزایا و معایب بالقوه تقاضاها را ارزیابی کرد.

۴- مکانیسم‌های پاسخگویی و حسابرسی

لزوم ایجاد ساز و کارهای نظارت بر اجرای مطالبات مورد توافق و ارزیابی تأثیر آن‌ها بر کارگران و اقتصاد، باید قبل از برگزاری انتخابات برجسته شود تا به محض اعلام نتیجه انتخابات کار خود را شروع کند. الزامی شدن گزارش‌دهی منظم در مورد پیشرفت اجرای مطالبات بسیاری از قضایای مطالباتی را روشن خواهد کرد.

۵- نظارت مستقل

تشکیل یک گروه یا نهاد نظارتی مستقل برای بررسی و نظارت بر مطالبات و مذاکرات بین گروه‌های کارگری و نامزدهای ریاست جمهوری ضروری است. فعالان صنفی – کارگری باید بتوانند تک‌تک موارد مطرح شده را رصد و پیگیری کنند و در صورت عدم تحقق خواسته‌ها، ماهیت غیر مسئولیت‌پذیر و غیر پاسخگوی دولت آینده را افشا کنند.

تنها با گنجاندن این نکات در تنظیم مکانیسم مطالبه‌گری صنفی از نامزدهای ریاست جمهوری است که می‌توان تضمین کرد که این روند منصفانه، شفاف و متعادل خواهد بود و در نهایت به رفاه کلی کارگران و جامعه کمک می‌کند. اما پرسش این‌جاست که در غیاب اتحادیه‌ها و تشکل‌های مستقل کارگری، این مطالبات چگونه باید مطرح شود و موضع‌گیری گروه‌ها در ارتباط با دولت آینده چگونه منعکس می‌شود؟!


@davtalaborg