برماست که گام آخر گذار را نیز با درایت برداریم؛ چه باید کرد؟

ناصر دانشفر

در چهار مقاله‌ای که با این عنوان در روزهای گذشته منتشر کردم، توضیح دادم که از نگاه من اسقاط رژیم از طریق مداخلهٔ نظامی ممکن نیست. گروه‌های مسلحی که مقبول مردم ایران باشند و بخواهند با کمک بیگانگان رژیم را به پایین بکشند، وجود خارجی ندارند.
از طریق تسخیر خیابان نیز به دلیل عدم وجود لوازم مورد نیاز، چنین امکانی وجود ندارد، اما ممکن است که بدلیل شرایط انفجاری کنونی با یک جرقه همه چیز از دست کنش‌گران سیاسی خارج شود و سرزمین مادری ما دوباره به ورطهٔ انقلاب بیفتد که این نیز با توجه به سرنوشت قریب به اتفاق خیزش‌های اینچنینی مطلوب نگارنده نمی‌باشد.

اما به گمان من راهی وجود دارد که مقصود ما برآورده می‌شود و در این نوشتار بنای شرح آن را دارم و در بخش سوم که پس از این به رشتهٔ تحریر درخواهد آمد، به این مسئله می‌پردازم که چگونه به این هدف می‌توان رسید.

ث) بنده به عنوان فردی از جمعیت کنشگران این مرز و بوم به مانند برخی دیگر از هموطنان بر این باورم که بهترین شیوهٔ گذار از هستهٔ سخت حاکمیتِ، یعنی غلبه بر قدرت متکی بر سلاح، همان است که در حوزهٔ نمادها رخ داده و مردم با مبارزهٔ مدنی خشونت‌پرهیز از آن عبور کرده‌اند. مگر نه اینکه مردم ما بدون خشونت و تنها از از طریق مبارزهٔ مدنی

۱- به دلایل ذیل از دین فقاهتی عبور کرده‌اند.
– اکنون مراجع دینی در میان اکثریت نسل نو هیچ جایگاهی ندارند و مسئلهٔ تقلید به کل از حیز انتفاع ساقط شده است.
– تغییر یا مسکوت گذاشتن برخی از فتاوا و قوانین مبتنی بر شریعت اما مغایر حقوق بشر
– ترک فرائض از جمله اقامهٔ نماز مستند به گفتهٔ امام جمعهٔ موقت شیراز که گفته‌اند تنها ۴۲ درصد جوانان نماز می‌خوانند و البته که معلوم است این نیز شاید عین واقعیت نباشد و عمق این قصه فراتر از اینها باشد.
– فاصله گرفتن از نماز جمعه و جماعت، به فرمودهٔ آیت‌الله ایازی تنها دو دهم درصد مردمان شهرها در این مراسم مشارکت دارند و به گفتهٔ حجت الاسلام ابوالقاسم دولابی نماینده مجلس خبرگان رهبری از ۷۵۰۰۰ مسجد موجود در کشور، تعداد ۵۰۰۰۰۰ آن عملاً تعطیل است.
– عدم باور به پوشش مد نظر مراجع دینی، بر اساس نظرسنجی مؤسسهٔ گمان در سال ۲۰۲۰ بیش از ۷۲ درصد افرادی که مورد پرسش قرار گرفته‌اند، با حجاب اجباری مخالفند.

۲- با توجه به شواهد زیر هنجارها و ارزش‌های مطلوب نظام حاکم را پس زده‌اند.
– نوع برگزاری مراسم ازدواج، جشن تولد، کنسرت‌ها، تئاتر، پارتی‌ها، حضور در ورزشگاه‌ها، بزرگداشت صاحبان اندیشه و به ویژه سلبریتی‌ها
– گزینش نام برای فرزندان، مکان‌های تجاری، شرکت‌ها و امثال اینها
– روابط از نگاه فقیهان نامشروع بین بخش بزرگی از دختران و پسران مجرد و حتی افراد متأهل
– حضور بانوان در عرصه‌هایی که ملازم با رفتارهای مخالف نگرش متشرعین و دارندگان نگاه متعصبانه به مذهب است، از جمله ورزش و ساحت هنر

۳- با عنایت به واقعیت‌های ذیل با راهبردهای سیاسی اتخاذ شده توسط مقام عظمای ولایت به مقابله برخاسته‌اند.
– عدم حمایت از عملیات طوفان‌الاقصی که به دلیل نفرت مفرط برخی از آنان، گاه به حمایت از جنایات رژیم صهیونسیتی انجامید.
– مخالفت صریح بخش بزرگی از جامعه با دخالت‌های نظام در امور کشورهای همسایه، به ویژه تسلیح و تجهیز گروههای تحت‌امر حضرت‌آقا
– اعلام برائت اکثریت جامعه با آمریکا و اسرائیل ستیزی و اتحاد استراتژیک با روسیه و چین
– با علم به اینکه تغییرات روبنایی به جایی نمی‌انجامد،بارها و بارها زیر میز زده‌اند و مانع یکدست نمودن حاکمیت و خالص‌سازی آن شده‌اند.

اینها و‌ دهها فکت دیگر، نشان از گذار مردم ایران از حاکمیت در عرصهٔ نمادها دارد. این پدیده در طی چند دهه با آگاهی بخشی کنشگرانی که رنج‌های فراوان محتمل شده‌اند، بدون کمترین خشونت از ناحیه آنان نهادینه گردیده‌است.
اینک جز اقلیتی محدود، مردم قصهٔ دیگر و سبک زندگی متفاوتی از حکایت مطلوب حاکمیت را برگزیده و بی‌اعتنا به خواست آن به رتق و فتق امور خود می‌پردازند.

ما مردم و حاکمانی جدا از هم داریم که امکان ادامهٔ کار با هم را ندارند، بدیهی است که یکی از این دو باید تغییرات ماهوی کند و معلوم است که آن یکی مردم نیستند.

به گمان من تنها راه عبور از وضعیت فعلی، مبارزات مدنی خشونت‌پرهیز برای نیل به این مقصود است.
ما باید با باور به قدرت توده‌ها گام به گام نظام‌مقدس را به عقب برانیم و آن را از درون استحاله کنیم.

باید باور کنیم که همانگونه که بر اثر فشار ملت از اجرای قانون حجاب و عفاف دست کشیدند، در موضوع فیلترینگ عقب‌نشینی توأم با حفظ آبرو کردند و به احتمال قوی در برابر قصهٔ پر غصهٔ fatf کوتاه خواهند آمد، اگر با درایت عمل کنیم چیزی نخواهد گذاشت که تنها نامی از جمهوری‌اسلامی خواهد ماند. اما چگونه؟ خواهم گفت.

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»