در برنامه پرگار این هفته، دکتر مهران براتی معاون سیاسی شورای مدیریت گذار با استدلال های بسیار روشن، تفاوت “گذار” را با “براندازی” از یک سو و “امید به اصلاحات از درون حکومت” از سوی دیگر، در مقابل مهمان دیگر که تنها امیدش “اصلاح جمهوری اسلامی” بود توضیح داد.
وی در این رابطه اظهار داشت: مفهوم گذار پایان روندهایی است که ما آنرا با واژه بن بست می شناسیم؛ بن بست در حل بحرانهای عمیق اجتماعی، بحرانهایی که ممکن است به فروپاشی اجتماعی منجر بشود. وی در ادامه افزود: ما در پنجاه سال گذشته سه نوع گذار به دموکراسی را در جهان تجربه کرده ایم. نوع اول گذار هدایت شده که از درون حکومت و توسط نحبگان میسر می شود و آنها خودشان تعیین می کنند که گذار چگونه پیش برود. نوع دوم گذاری است که از طریق سازش بین اپوزیسیون و حکومت تحقق پیدا می کند. البته به شرطی که اپوزیسیون از اعتبار اجتماعی برخوردار باشد و بخش هایی از حکومت هم آماده این سازش باشند. نوع سوم گذار، گذار تحمیل شده است و این نوع از گذار زمانی به وقوع می پیوندد که آن دو فرم قبلی میسر نشده اند و نیروهای اپوزیسیون هم حمایتی گسترده کسب کرده اند و حکومت حمایت حامیان خود را از دست داده است و نیروهای امنیتی درون نظام نیز به این نتیجه رسیده اند که دیگر نمی توانند کمک و حمایتی برای کنترل وضع موجود بکنند.
در انتهای این بخش از برنامه، دکتر براتی نتیجه گیری کرد که شورای مدیریت گذار نوع سوم از گذار را در دستور کار خود قرار داده است چون آن دو راه حل دیگر در ایران موفق نشده اند. وی در ادامه تاکید کرد که البته گذار تحمیلی به حکومت خطراتی نیز ممکن است به همراه بیاورد از جمله خلاء قدرت که اگر مدیریت نشود عواقب خطرناکی برای کشور خواهد داشت.
از نظر ایشان در مقوله “مدیریت” یک اصل دمکراتیک نهفته است؛ به این معنی که نمی خواهد در تقابل با نیروهای دیگر جامعه قرار گیرد، بلکه در ارتباط فعال و دمکراتیک با این نیروها این کار را به انجام برساند. وی ادامه داد که مدیریت یک اصل تمدنی است که باید از طریق یک دیالوگ ملی به پیش برود؛ و اگر این کار انجام نگیرد نیتجه ای که نیروها ی دمکراتیک می خواهند بگیرند میسر نخواهد شد.
وی در توضیح تفاوت بین مفهوم براندازی و گذار توضیح داد که در مفهوم براندازی نوعی خشونت نهفته است. ولی ما می خواهیم از این خشونت ها، کشتارها و اعدامها پرهیز کنیم. دکتر براتی در ادامه پاسخ به پرسش گرداننده برنامه پرگار پیرامون علائم فروپاشی گفت: ما علائمی از فروپاشی می بینیم، از جمله فروریزی ایدئولوژی و سمبل های انقلاب. رقابت و دشمنی بین نیروهای شاخص این حکومت بالا گرفته است و ما شاهد تغییراتی در سلسله مراتب تصمیم گیری هستیم به این شکل که تعداد تصمیم گیران در حال کمتر شدن است و حکومت ممکن است دچار تعدد مراکز قدرت بشود. از سوی دیگر ما پیام هایی از درون سپاه دریافت کرده ایم که نشان دهنده نگرانی آن ها است و برخی نیز تمایل به سازش نشان داده اند. در انتهای این بحث وی تاکید کرد که انچه کم است افزایش اعتبار اپوزیسیون است که باید این کمبود را رفع کرد.
در رابطه با موضوع “رهبری” دکتر براتی گفت نظریه ای هست که می گوید تکامل روند اقتصادی و اجتماعی نیروهایی را بطور طبیعی بالا می آورد که می توانند حامل گذار باشند. اما تجربه ایران نشان می دهد که همیشه باید یک نسل میانجی و یا نخبه که دارای یک استراتژی مشخص برای گذار است به وجود بیاید. ما دیده ایم که هیچ حرکت میلیونی خود بخود ایجاد نشده است و همیشه باید یک رهبری وجود باشد، رهبری که البته باید شناخته بشود واعتماد جلب کند. امروزه نخبگان بسیاری درایران هستند و سعی ما در این است که حرکاتی که در ایران هستند رهبری و تشکیلات خودشان را داشته باشند. ما در قسمت مقاوت مدنی آغاز رهبری نخبگان را می بینیم. البته ما هنوز به آن نقطه نرسیده ایم که یک رهبری واحد بوجود امده باشد و این ادعای ما هم نیست و ابتدا باید دیالوگ با این نیروها را آغاز کنیم و در عمل نشان دهیم که این امکان پذیر است. در این رابطه باید به مقاومت مدنی دامن بزنیم و ما ادعا نداریم که اکنون رهبری این مقاومت مدنی را برعهده داریم. اما این مسیری است ک در پیش داریم که به این موقعیت برسیم.
ویدیوی کامل برنامه پرگار با حضور دکتر مهران براتی و سعید برزین
