سقوط آزاد پول ملی و نابسامانی بازار ارز

ریال بی‌ارزش‌ترین پول دنیا شد

این روزها در حالی‌که ایران درگیر شدیدترین تحریم‌ها بوده و از سویی دیگر بسیاری از مشاغل به دلیل پاندمی کرونا فلج شده و آن‌ها را در ورطه ورشکسته‌گی قرار داده، سقوط هر روزه ارزش ریال نیز شرایط اقتصادی کشور را در آستانه فروپاشی قرار داده است. امروز، برابر با ۳۰ تیر ۹۹،  قیمت هر دلار آمریکا ۲۲ هزار و پانصد و نود تومان وقیمت یورو ۲۵ هزار و نهصد و هشتاد تومان اعلام شد. قیمت هر سکه بهار آزادی هم به 990هزارتومان رسید.

قیمت ارز در روزهای گذشته دچار نوسان زیادی شد تا آن‌جایی که دیروز، قیمت دلار در بالاترین قیمت خود به مرز ۲۶ هزار تومان، یعنی ۲۵ هزار و نهصد و بیست تومان و هر یورو به ۲۹ هزارو دویست تومان رسید.

پیش‌تر حسن روحانی، رئیس‌جمهور وعبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، عدم بازگشت نزدیک به ۲۷ میلیارد دلار ارز صادراتی به کشور، توسط صادر کنندگان را علت اصلی بالا رفتن قیمت ارزهای خارجی دانسته بود اما رادیو فردا با رد این موضوع،  علت بالا رفتن قیمت ارز در ایران را افت صادرات در نتیجه تحریم‌های آمریکا وافزایش چشم‌گیر نقدینگی دانسته است.

به گزارش رادیوفردا، صادرات غیر نفتی در یک سال گذشته به نصف کاهش یافته و بر اساس آمارهای بانک مرکزی، نقدینگی تا حدود ۳۱ درصد افزایش یافته است.

سقوط ارزش ریال در برابر ارزهای خارجی موضوعی‌ست که بعد از انقلاب همواره وجود داشته اما با روی کار آمدن دونالد ترامپ و خروج ایالات متحده از برجام و اعمال تحریم‌های جدید و سنگین برای جمهوری اسلامی این موضوع، اقتصاد ایران را دچار آشفتگی کرده است. به‌عنوان مثال، تا خرداد سال ۹۷ قیمت هر دلار آمریکا ۴۷۰۰ تومان بود اما در نیمه اول سال ۹۸ قیمت دلار به ۱۲هزارتومان رسید و در مهرماه سال ۹۸ و شروع تنش‌ها در منطقه و بالا گرفتن درگیری بین ایران و آمریکا، قیمت دلار به ۱۵ هزارتومان رسیده و در پایان همان سال، هر دلار آمریکا با قیمت ۱۴ هزار و نهصد تومان معامله شد. و حالا قیمت ارز با چنان سرعتی در حال صعود است که ریال را در رتبه نخست بی‌ارزش‌ترین پول دنیا قرار داده است.

هرچند در گذشته مسئولان جمهوری اسلامی منکر موضوع تاثیر قیمت دلار بر اقتصاد داخل کشور شده بودند لیکن این حقیقت که نوسان قیمت ارز منجر به بالا رفتن قیمت کالاهای ضروری نیز شده و قدرت مردم را برای تهیه کالاهای ضروری به شدت پایین آورده اجتناب‌ناپذیر است.

در همین رابطه، دیروز ۲۹ تیر ۹۹، طرحی به عنوان تامین کالاهای اساسی مردم با کارت هوشمند به تصویب رسید. به گزارش رسانه‌های داخلی، جبار کوچکی‌نژاد، نماینده مجلس و به عنوان طراح این طرح گفته است: «زمانی که نمایندگان به شهرهای خود می‌روند، همه از آن‌ها درخواست دارند که کالاهای اساسی با قیمت مناسب در اختیار مردم نیازمند قرار گیرد.»

به ادعای وی و به نوشته خبرگزاری‌های داخلی، کالا در کشور فراوان هست اما به دلیل تبعیض یارانه سیصد هزارمیلیارد تومانی و دخالت دلال‌ها، مردم دررنج هستن و توان خرید ندارند. او در ادامه اضافه کرد: «طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، کالاهایی که با ارز ۴۲۰۰ تومان وارد شده‌اند امروز با ارز آزاد به مردم ارائه میشوند.»

ارائه کارت‌های هوشمند برای تامین کالاهای اساسی، از طرف بسیاری مورد توجه و نقد قرار گرفته است. مخالفین این طرح در شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر با اشاره به شباهت کارت هوشمند و «کوپن یا کالابرگ‌هایی» که پس از انقلاب و در دوران جنگ ایران و عراق در بین مردم توزیع می‌شد می‌گویند این تصمیم دولت به مثابه «نالایقی و عقب‌ افتادگی حکومت» در اداره مسائل اقتصادی است.