نشانه شناسی پایان حمایت عملی از بازار سر مایه

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram

فراز و فرودهای بورس تهران سخن چند ماهه سهامداران و دولت بوده است اما باید دانست که هم اکنون بازار سرمایه در چه وضعیتی قرار دارد؟

مهرداد سید عسگری

سنگین شدن صفهای فروش سهام، سرکوب تقاضا و خروج نقدینگی از بازار و پوچ شدن سود های بدست آمده در بهار و اوایل تابستان و نامتوازن بودن قیمت اکثر سهام بازار با سهام شرکت های شاخص ساز و پیچیده کردن فر آیند فروش سهام عدالت خلاصه ای از وضعیت این روز های بازار است که البته تزریق موجهای مثبت روانی همچون اختصاص یک در صد از صندوق توسعه ملی نیز از وضعیت شناخت بهتری می دهد.

وضعیت کسری بودجه یا کنترل تورم از نگاه دولت

همواره وضعیت بافتن بودجه و کم کردن میزان کسری بودجه و کنترل تورم دو موضوع اساسی در تبلیغ برای رونق یا ادامه دار بودن این رونق در بازار سر مایه بوده است اما وضعیت کنونی در چه جایگاهی قرار دارد؟

اگر به اوراقی که در بازار برای تامین کسری بودجه فروخته شده توجه کنیم؛ تقریبا می توان گفت دولت به این بازار دیگر نیاز چندانی ندارد و اگر هدفش تامین مالی بوده باشد بیشتر از آنچه که فکر می کرده است از بازار پول جمع کرده است.

طبق آمار بانک مرکزی تا هفته آخر مهرماه دولت تقریبا ۷۰ هزار میلیارد تومان اوراق در بازار فروخته است که با توجه به چشم انداز کسری بودجه ۱۵۰ هزار میلیارد تومانی در انتهای سال رقم مطلوبی از نظر دولت ارزیابی می شود.

البته خالی از لطف نیست تا بدانید

مجموع اوراق فروخته شده در سه هفته متوالی در مهرماه نشان می‌دهد تنها ۱.۷ هزار میلیارد تومان از فروش اوراق دولتی نصیب دولت شده است. این در حالی است که دولت برای پوشش کسری بودجه خود نیاز داشت حداقل ۲۰ هزار میلیارد تومان در این سه هفته فروش داشته باشد.

از همین نویسنده:

حال اگر میزان فروش سهام ناشی از واگذاریها و مجموع عملیات مالی در بورس را که بنا بر گفته وزیر اقتصاد ۳۳ هزار میلیارد تومان را به اعداد بالا اضافه کنیم از اعتماد به نفس هرچند موقت دولت بیشتر آگاهی می یابیم .

پارکینگ قابل اطمینان کنترل تورم از نگاه دولت

پس از اشاره همتی به نرخ سود بانکی، حمایت مرکز پژوهشهای مجلس از ایده افزایش نرخ سود و گزار های رسانه ها درباره این موضوع احتمال افزایش نرخ سود حسابی قوت گرفت. برخی می گفتند قرار است افزایش نرخ سود بانکی در جلسه آینده شورای پول و اعتبار مطرح شود.

دولت باور دارد با افزایش نرخ سود بانکی پارکینگ قابل اطمینانی برای کنترل نرخ ارز و تورم دارد و از این ابزار برای کنترل در صورت نیاز استفاده خواهد کرد.

اما واقعیات چه میگویند ؟

واقعیت این است که نرخ سود بانکی باید از سال ۹۷ که قیمتها در بازارها در مسیر صعودی قرارگرفته بود در مسیر افزایش قرار می گرفت تا شدت جهش هایی که در بازارهای مختلف رخ داده است از یک سو کنترل شود و از سوی دیگر اکنون شاهد نزول شدید ناشی از تخلیه آن فشار تقاضای سفته بازی در این بازارها نمی بودیم. بخشی از جهش های سنگین در بازار سهام، ارز و مسکن و در حال حاضر ریزش نوبتی آنها به ارزان بودن استقراض در مقابل تورم در کشور باز می گردد. اما واقعا اکنون که هم چوب را خوردیم و هم پیاز را لذا باید با احتیاط به سمت نرخ سود بانکی و افزایش آن رفت.

انتخابات آمریکا و اثرات آن از دید گاه دولت

در روزهای منتهی به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بازار سرمایه به نتایج نظر سنجی ها توجه ویژه ای می کند. در هر دو حالت ریسک های جداگانه ای ممکن است مورد توجه بازار قرار بگیرد. در صورت انتخاب ترامپ انتظارات اگرچه افزایش نرخ ارز است ولی باید در نظر داشت در آن صورت احتمال استفاده از ابزار افزایش نرخ سود بانکی نیز بیشتر می شود. افزایش خوش بینی ها به انتخاب بایدن نیز می تواند در میان مدت مزید بر علت شود تا دولت در صورت حل شدن مشکل فروش نفت، روی بازار سرمایه آنطور که باید حساب نکند. این علاوه بربر چشم انداز  ظاهرا نزولی بازار ارز است که در هفته گذشته بر روند معاملاتی بازار تاثیر گذاشته است و دولت روند نزولی بازار سرمایه را با چشم پوشی و کم کاری تقویت می کند.

نگاه دولت به بازگشت بازار نفت

یکی دیگر از دلایل رونق بازار در ماههای قبل فقدان صادرات نفت بوده است که دولت بخشی از تعهدات بودجه ای خود را بر گردن بازار سرمایه انداخت اما با توجه به وضعیت بین المللی و احتمال بالای آغاز گفتگو ها  که بدون توجه به کاندیدای انتخاب شده به عنوان امری محتوم و گریز ناپذیر تلقی می شود و حاکمیت قطعا باز کردن منافذ فروش نفت را به عنوان شرط مهم قبل از یا هنگام گفتگو ها در هر وضعیتی خواهان خواهد بود.

اما کارشناسان و مقامات آمریکایی دو نگاه متفاوت در این خصوص دارند

ریچارد نفیو معمار تحریم های ایران معتقد است حتی در صورت آغاز مذاکرات  پس از تغییرات گسترده سیاسی در ایران بازگشت ایران به بازار نفت تا پایان سال ۲۰۲۲ طول خواهد کشید اما اما باب مک نالی که در دوره ریاست جمهوری جورج بوش مدیر ارشد بخش انرژی شورای امنیت ملی آمریکا بود معتقد است که نیمه دوم سال آینده بازگشت ایران به بازار نفت آغاز شود. و تا پایان سال ۲۰۲۱ میزان صادرات نفت ایران به ۱.۸ میلیون بشکه در روز خواهد رسید.

اما گروهی دیگر معتقدند: بایدن ممکن است از شدت سخت گیری در اجرای تحریم‌ها کم کند. و دور جدیدی از معافیتها را برای فروش پلکانی نفت آغاز کند که نگاه دولت برای عدم حمایت از بازار سرمایه را دقت بیشتری می بخشد.

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram