آشیخ محمد یزدی (اهل اصفهان)، یکی از افراد پرنفوذ تشکیلات موسوم به جمهوری اسلامی از آغاز تاکنون، با خوششانسی و بدون اینکه، در یک دادگاه عادلانه، بهخاطر جرایم و جنایات ارتکابی محاکمه شود، از دنیا رفت.
محمد محبی
محمد یزدی که، فردی به شدت تندخو، سنگدل و متعصب بود، از آغاز تأسیس جمهوری اسلامی، در بالاترین مناصب سیاسی حضور داشت، عضو مجلس بررسی نهایی قانون اساسی بود. در این مجلس و در مهمترین مباحث شرکت کرد و نقش اساسی در تصویب اصول ارتجاعی قانون اساسی جمهوری اسلامی داشت. دو دوره چهارساله نماینده مجلس شورای اسلامی، سه دوره ششساله عضو شورای نگهبان، دو دوره پنجساله رییس قوه قضاییه، سه دوره پنجساله عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، پنج دوره هشتساله عضو مجلس خبرگان، و یک دوره رییس مجلس خبرگان بود.
محمد یزدی، در میان آن همه تباهی و جرم و جنایت، یک خوبی داشت، و آن اینکه، در مواضع سیاسی، و نظرات فقهی و حقوقی، در مقایسه با بسیاری از صاحبمنصبان جمهوری اسلامی و اغلب باشندگان طوایف گوناگون فرقه آل۵۷، بسیار صریح و شفاف بود، هرگز ذرهای دنبال مالهکشی نبود. یکی از مصادیق این شفافیت را میتوان در روایت او از تصویب اصل ۱۱۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی و واژه «رجل» به عنوان یکی از شرایط لازم برای نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری مشاهده کرد، درحالیکه خیلیها سعی دارند، بگویند که کلمه «رجال»، بر جنسیت دلالت ندارد و زنان هم میتوانند در انتخابات ریاستجمهوری شرکت کنند، محمد یزدی بهطور صریح میگفت که، منظور قانونگذار از کلمه «رجال» در اصل مذکور، لزوم مردبودن رییسجمهور است. و واژه دوپهلوی «رجال» برای فریفتن سازمانهای بینالمللی و حقوقبشری انتخاب شد تا اگر پرسیدند چرا زنان حق ریاستجمهوری ندارند، پاسخ داده شود که، این واژه رجال میتواند برای زنان هم مصداقیت داشته باشد!
او که خودش عضو مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی (مشهور به «مجلس خبرگان قانون اساسی») در سال ۱۳۵۸ هم بود، در کتاب «قانون اساسی برای همه» صراحتاً مینویسد: «من خود از نزدیک در متن گفتگوها بودم که بحث اول مساله رجولیّت (مردبودن) بود، یعنی رئیسجمهور باید مرد باشد، و در سیستم حکومت اسلامی زنان نمیتوانند به سمت حاکمیت به خصوص در سطح ریاستجمهوری دست یابند، و این امر در بحثهای مبسوط فقهی بیان شده است. امّا برای آنکه این مطلب با تعبیری سنگینتر که سوژهای برای دیگران نشود بیان شود این تعبیر انتخاب شد که رئیس جمهور باید از میان رجال مذهبی و سیاسی که واجد شرائط زیر باشند انتخاب شود» (محمد یزدی، «قانون اساسی برای همه»، ص ۵۸۱). این کار برگرفته از یک تکنیک ظریف و جالب در فقه شیعه است که به آن «توریه» گفته میشود.
