در چهار دهه گذشته ماشین پروپاگاندا در کنار ماشین اعمال نظم و انضباط عمومی دو ابزار اصلی حکومت ایران برای ادامه حیات بوده است. اما در این یکی دو سال گذشته ماشین نخست چنان قدرت و توان خود را از دست داده که در آستانه توقف کامل است و ماشین دوم هم چندان روبراه نیست.
فعلا فهرست وار دلایل زوال ماشین نخست را ذکر می کنم:
اکثریت عظیم ایرانی ها به موبایل هوشمند دسترسی دارند و فضای مجازی چنان فراگیر شده که رادیو و تلویزیون حکومتی توان رقابت با آن را ندارد. هم اکنون ده ها رسانه فارسی زبان خارجی با تمام قدرت مشغول فعالیت علیه حکومت ایران هستند.
اتفاق مهم در یکی دو سال گذشته، رویکرد پروپاگاندایی ضد حکومتی این رسانه ها در مقابله با رویکرد پروپاگاندایی رسانه های حکومتی است. حتی رسانه ای مثل بی بی سی فارسی که همیشه می کوشید رویکرد به ظاهر “متوازنی”به اخبار و رویدادهای ایران داشته باشد الان مدتی است که این رویکرد را کنار گذاشته و رویکرد خالص پروپاگاندایی علیه حکومت ایران اتخاذ کرده است.
و باید اذعان کرد که توپخانه پروپاگاندایی آن ور مرزی ها بسیار پرقدرت و اثرگذار است. توده های مردم همیشه مستعد و پذیرای پروپاگاندا بوده اند و حالا حکومت ایران از همان ابزاری بیشترین آسیب را متحمل می شود که زمانی بزرگترین نقطه قوتش بوده است.
حکومت ایران از نوع حکومت های اقتدارگرای ایدئولوژیک و توده گراست. چنین حکومت هایی به شدت مناسک-بنیاد هستند. مناسک و آئین های مذهبی و سیاسی در چهار دهه گذشته همواره یار و یاور حکومت ایران در پیشبرد برنامه های تبلیغی و انتظامی اش بوده است.
برای مثال به نمازهای جمعه توجه کنید که هر هفته در هزار شهر و شهرستان کشور برگزار می شد و یا به هیئت های مذهبی در ایام رمضان و محرم توجه کنید که بیشترین توان تبلیغی حکومت را تشکیل می داد. اما پاندمی کرونا همه این مناسک ،آیین ها و تجمعات را تعطیل کرده است.بی دلیل نیست که رئیس سازمان تبلیغات اسلامی اخیرا با قطعیت کامل اعلام کرده که در محرم امسال همه هیئت ها و حسینیه ها باز خواهد بود.حکومت به اهمیت این تجمعات برای حیات خودش آگاه است
حکومت ایران از نوع حکومت های حامی پرور (لفظ کمتر مودبانه اش می شود نوچه پرور) است.این نوع حکومت ها به لطف توزیع رانت و پول در بین بخشهایی از مردم برای خویش هوادار جمع می کنند .این هواداران، هم به کار تبلیغ میایند و هم به کار اعمال نظم و انضباط عمومی . اما اگر پول کافی برای توزیع نباشد طبیعتا از جمع حامیان کاسته می شود، که الان چنین شده.
