«رابرت مالی» نمایندهٔ آمریکا در امور ایران: «اگر ایران تصمیم بگیرد به توافق برنگردد، باید گزینههای دیگر را بررسی کنیم تا به جاهطلبیهای هستهای ایران رسیدگی کنیم.»
در روزها و هفتههای اخیر با دو رویکرد کاملاً متقابل از سوی ایران و قدرتهای جهانی دربارهٔ مسئلهٔ هستهای مواجه بودهایم.
اول آرامش و عجلهٔ نداشتن ایران برای آغاز مذاکرات هستهای و اعلام پیششرطی مانند آزادسازی ده میلیارد دلار از پولهای بلاک شدهٔ ایران (که ظاهراً چند میلیارد آن آزاد شده است) و در سوی دیگر عجله غربی ها برای شروع مذاکرات و تهدیدآمیزتر شدن ادبیات دولتمردان آمریکا و اسرائیل و قدرتهای اروپایی و حتی متلکپرانی روسیه نسبت به ایران است.
دو رویکرد فوق به احتمال بسیار حاکی از تغییر نگاه ایران پس از تجربهٔ ترامپ است. ایران میداند که حضور دستخالی در میز مذاکره و اکتفا به روضهخوانی و نصیحتهای اخلاقی چیز چندانی نصیبش نخواهد کرد و طرف مقابل هم هیچ تعهدی مبنی بر پایبندی دائمی و کامل به توافق نخواهد داد. با چنین تجربهای ایران احتمالاً تمام توان خود را برای غنیسازی اورانیوم بالای نود درصد گذاشته است و در عین حال برای جلوگیری از اجماع بینالمللی و ارجاع دوبارهٔ پروندهٔ ایران به شورای امنیت از مذاکره نیز [با بیمیلی] استقبال میکند.
البته گذر زمان و نتیجهٔ دور اول مذاکرات ایران و قدرتهای اروپایی در هفتههای آتی تا حدودی مسئله را روشن خواهد کرد.
در این صورت باید چند نکته را بهخاطر داشت:
۱- کشوری مانند ایران در چهل سال گذشته سیاست خارجی خود را در تقابل با قدرتهای جهانی به ویژه ایالاتمتحده تعریف کردهاست. سابقه نشان دادهاست کشوری که چنین سیاستی اتخاذ کردهاست، چند راه بیشتر ندارد. راه اول در پیش گرفتن مسیر هستهای شدن و کاهش تهدیدات بینالمللی به قیمت فقر و تحریم اقتصادی است، (مانند کره شمالی). راهکار دوم تسلیم در مقابل فشار فزایندهٔ غرب است که نتیجهٔ آن فروپاشی و جنگ داخلی است، به مانند عراق صدام حسین و لیبی قذافی.
۲- تحمیل این میزان هزینهٔ اقتصادی و سیاسی به کشور بهخاطر مسئلهٔ هستهای شاید فقط زمانی توجیه داشته باشد که ایران به سلاح اتمی مجهز باشد.
۳- نوام چامسکی: «آمریکا به این دلیل به عراق حمله نکرد که سلاح اتمی داشت بلکه به این دلیل حمله کرد که عراق سلاح اتمی نداشت).
۴- سیاست خارجی ایران باعث شدهاست که کشور در شرایطی بحرانی قرار بگیرد و اکثر همسایگان [جبههٔ عربی به رهبری عربستان و جبههٔ ترکی و جبههٔ طالبان-پاکستان] به ایران به چشم دشمن نگریسته و در صدد ضربه زدن به آن برآیند. در این شرایط داشتن بمب اتمی شاید یکی از راههای نجاتبخش از این بنبست باشد.
۵- هیچ کشوری و هیچ قدرتی در جهان از چین و روسیه گرفته تا عراق و سوریه و.. علاقه ای به تجهیز ایران به سلاح اتمی ندارند.
۶- ایران اگر هدف جدی برای غنی سازی بالای نود درصد اورانیوم داشته باشد، باید منتظر شرایط اقتصادی دشوارتر و تهدیدات بیشتری بود.
