این مقال در مورد شخصیت آقای خاتمی نیست. اما این مقال داستان پرغصه اصلاح طلبی مبهم و سرگردانی است که هنوز در میان حکومت دینی و هم مرز خودی و غیر خودی سرگردان است.
در این پیام خاتمی با نگاه فلسفی به مقوله حکومت از منظر دولت محوری توجه دارد. تا این جا سخنش مطلب روشن است. اما وقتی از قیاس از حکومت لیبرال و ناسیونال به اسلامی می رسد. که جمهوری می تواند اسلامی هم باشد با توجه به قانون اساسی و هم تجربه حکومت دینی ، دیگر این قیاس مع الفارغ می شود .
البته بحث نظری می توان در مورد امکان این نوع حکومت داشت که مطلبی نظری است. اما خاتمی برای یک حزب مجوز دار سیاسی در درون نظام پیام می دهد. پس پیامش بار صرف نظری ندارد بلکه پیامش سیاسی هم است و به آقای خامنه ای هم پیام می دهد اما پیامی که اقای خامنه ای را هم راضی نمی کند. اگر چه خاتمی و مشاوران را عادت است که همواره در موضع گیری سایه بزرگ و اما پنهان رهبر نظام را در نظر داشته باشند .
دیگر آقای خاتمی دولت محور نمی توان بدون و لحاظ نکردن خامنه ای پیام یا موضع ای داشته باشد. همین ملاحظه است که خاتمی را به درون نظامی می آورد نظامی که فعلا او را در پرانتز یعنی ندیدن گذاشته است.
جریان اصلاح طلبی در حاشیه نظام است مدام هم مورد عتاب است که باید چه بگوید و چه نگوید. خاتمی به براندازان تند حمله می کند به راست ها طعنه اشاره ای دارد.
خاتمی در این پبام از اصلاح طلبان و اصول گرایان و غیره اصلاح طلبان نام می برد، که باید گفتگو کنند.دقت کنید گفتگو، یعنی بعد از گفتگو باز غیره اصلاح طلبان باید منتظر باشند تا دو جناح حاکمیت حکومت کنند مانند دوره اصلاحات غیره اصلاح طلبان فقط زندان بروند.
در این پیام به واژه غیر اصلاح طلبان وطن دوست وی توجه کنید. غیر اصلاح طلبان که باید با آنها گفتگو شود چه کسانی هستند جبهه ملی، نهضت آزادی ملی مذهبی ها و سکولار ها خلاصه کدام هستند؟ روی چه محور گفتگو شود ؟چه قرار دادی بین آنان بسته می شود؟ آیا میهمان اجلاس جریانات اصلاح طلب باشند یعنی زینت المجالس آنان.
خاتمی می داند که نباید نام این جریانات را ببرد در دوره ریاستش هم چنین نکرد. در حقیقت خاتمی دو جریان سیاسی اصلاح طلبی و اصول گرا را می بیند بقیه حاشیه هستند. چرا که نظام اسلامی است.
خاتمی غیره مستقیم هم می گوید حکومت اگر جور باشد باید باشد به خصوص اگر اسلامی باشد. اما خاتمی که در کلی گویی به نظام غیر دینی هم اعتراف دارد در راهبردش به غیر اصلاح طلبان اشاره گذار و تعارفی می کند اما به دو جریان اصول گرا و اصلاح طلب که نام روشن دارد توجه می کند.
بعد به سراغ جامعه می رود در این ترتیب بندی وی در عمل نهاد مدنی که زیر سیطره این احزاب قدرت می گیرند چرا که تکلیف نظام روشن است اسلامی دو جناح هم وجود دارد و بقیه حاشیه هستند حالا جامعه مدنی هم در ذیل ان پذیرفته می شود. اما اصلاح طلبان در شورای شهر قبلی کدام نماینده جامعه مدنی را در لیست گذاشتند؟ هیچ کس را.
پس پیام خاتمی در کلیات که جمهوری خواه است در عمل و راهبرد به نظم بسته در بن بست، فعلی می رسد. پیامش هم شکل نصیحت می گیرد. این پیام را خاتمی به حزب اتحاد داده است اما به آقای خامنه ای توجه داشته است ولی نظام فعلی خاتمی را در حاشیه می بیند.
