در ۹ بهمن ۱۲۰۷، الکساندر گریبایدوف، سفیر کبیر روسیه در تهران، به دست معترضان کشته شد. او نمایشنامهنویس، شاعر و آهنگسازی بود که از دنیای ظریف و نرم ادبیات به اشتباه پای در وادی سخت و سنگلاخیِ سیاست گذاشته بود.
همین علایق ظاهراً متناقض و ترکیب سنخِ روشنفکری با طبعِ تزاری، شخصیتی خشک و متفرعن به او بخشیده بود. در نگارش عهدنامه ترکمنچای نقش اساسی داشت و امضایش پای آن نشسته بود. پاداشش ۴۰هزار روبل و وزیر مختاری در ایران بود.
در ایران رفتاری ستمگرانه و تحقیرآمیز داشت. یرمولوف، فرمانده قوای روسیه، به او توصیه کرده بود: «نباید مردمان مغلوب را خانه خراب کرد» و او در پاسخ گفته بود: «ایرانیان فقط در برابر قدرت خاضعاند». دیری نپایید که فهمید اینگونه نیست و تراژدیترین نمایشنامۀ زندگیاش به دست ایرانیان به رشتۀ تحریر درآمد.
اکنون اولیانوف سرمست از خلاء آمریکا در منطقه برای تمرکز بر مهار چین، گسیل لشکرهای تزاری پوتین به مرزهای اوکراین، سرکوب مردم قزاقستان و سوءاستفاده از خودداری ایران از مذاکرات رودررو با آمریکا در وین ترکتازی میکند.
انگار روح گریبایدوف در کالبد اولیانوف ظهور کرده تا ویرانگریِ تاریخی روسیه در مُثله کردن ایران در عصر «نه شرقی/نه غربی» را به رخمان بکشد.
انتشار عکسش با نماینده آمریکا پیرامون برجام شباهت عجیبی با عکس مشترک سفرای روس و بریتانیا در سفارت روسیه در ایران داشت که یادآور برههای تلخ از اشغال ایران توسط بیگانگان بود.
عکسها ناخودآگاه ما را سوار بر ماشین زمان به سالهای تلخی میبرد که قراردادهایی مانند ۱۹۰۷ میان روسیه و بریتانیا منعقد شده بود. همان زمان آنها اولیانوفگونه در مورد مقدرات ما و به جای تصمیم گرفته بودند.
او در ارتباط با نقش منفی کشور متبوعش در مذاکرات منتهی به برجام و در واکنش به اظهارات ظریف بهگونهای برآشفت و سخنهای ناروایی گفت که گویی اکنون آحاد ملت ایران نسبت به نقشآفرینی آنها در مذاکرات احیای برجام نگرشی غیر از این واقعیت مسلم دارند.
در واقع، اگر با برجام، مرغ طلایی هستهای جمهوری اسلامی برای روسیه تخممرغهای دوزرده نمیداد؛ روسها در حاشیه قرار گرفته بودند و دیگر نمیتوانستند با کارت هستهای از دو طرف معامله حقِ کمیسیون بگیرند.
بر همین اساس، آنها تا جای ممکن تلاش داشتند تا برجام به سرانجام نرسد. بعد از خروج ترامپ نیز آنها در عمل هیچ اقدام مثبتی نتوانستند انجام بدهند و اگر میتوانستند نیز انجام نمیدانند. برجام بایستی به کما میرفت تا آنها در احیای آن، از حاشیه به متن بیایند.
اینگونه است که پرخاشگرایانه سخن میگویند، قیممآبانه رفتار میکنند و خودسرانه پای عربستان را به مذاکرات میکشانند تا از هر سبدی، هر اندازه ممکن است، امتیاز جمع کنند.
